Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να επαναλάβει τις συζητήσεις για την εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαίας άμυνας, επικαλούμενος την αυξανόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα.
Σε επιστολή του προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με ημερομηνία 20 Οκτωβρίου, ο Χριστοδουλίδης υπογράμμισε τη σημασία της συγκεκριμένης διάταξης για την ΕΕ και τα κράτη-μέλη της. Το περιεχόμενο της επιστολής περιήλθε σε γνώση του POLITICO.
«Δεν μπορώ να υπερτονίσω τη σημασία αυτής της διάταξης για την ΕΕ και τα κράτη-μέλη της, ιδίως σε περιόδους γεωπολιτικής αβεβαιότητας», ανέφερε ο Κύπριος πρόεδρος.
Τι προβλέπει η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας
Το άρθρο 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γνωστό ως ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, προβλέπει ότι σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης εναντίον κράτους-μέλους, τα υπόλοιπα κράτη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και υποστήριξη με όλα τα μέσα που διαθέτουν.
Η συζήτηση για την ενεργοποίηση και την πρακτική εφαρμογή της ρήτρας έχει αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας των αυξανόμενων γεωπολιτικών απειλών. Σε αυτές περιλαμβάνονται η αποδυνάμωση των διατλαντικών σχέσεων υπό τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και οι υβριδικές επιχειρήσεις που αποδίδονται στη Ρωσία κατά της ΕΕ, καθώς και οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή.
«Δεδομένης της σοβαρότητας των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε, η Κύπρος θα χαιρετούσε την επανέναρξη των συζητήσεων στα αρμόδια προπαρασκευαστικά όργανα. Θα εκτιμούσα, επομένως, μια ενημέρωση σχετικά με τις προτάσεις που εξετάζονται, καθώς και ένα χρονοδιάγραμμα για τα επόμενα βήματα», σημείωσε ο Χριστοδουλίδης στην επιστολή του.
Η επίθεση με ιρανικά drones και η κυπριακή προεδρία
Η ανάγκη αποσαφήνισης του τρόπου εφαρμογής της ρήτρας είχε απασχολήσει την ΕΕ και νωρίτερα μέσα στο έτος. Κατά τη διάρκεια της εξάμηνης κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, η οποία ολοκληρώθηκε στις 30 Ιουνίου, το ζήτημα είχε τεθεί μεταξύ των προτεραιοτήτων, μετά την επίθεση ιρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε βρετανική στρατιωτική βάση στην Κύπρο τον Μάρτιο.
Η ΕΕ είχε επίσης πραγματοποιήσει ασκήσεις με στόχο να εξετάσει πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει στην πράξη η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας.
Ωστόσο, το θέμα έχει υποχωρήσει στην ευρωπαϊκή ατζέντα, καθώς τα κράτη-μέλη επικεντρώνονται πλέον στις διαπραγματεύσεις για τον επταετή προϋπολογισμό της Ένωσης, ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ, καθώς και στην εξασφάλιση πρόσθετης χρηματοδότησης για την Ουκρανία.
Σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ, ο οποίος μίλησε στο POLITICO υπό τον όρο της ανωνυμίας, δεν προβλέπεται προς το παρόν να συζητηθεί το άρθρο 42 παράγραφος 7 σε κάποια από τις προσεχείς συνόδους κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών.
