Το κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο (El Niño), η εκδήλωσή του θεωρείται πιθανή τους επόμενους μήνες, είναι αυτό που απειλεί να ανεβάσει τις θερμοκρασίες σε παγκόσμια κλίμακα, όπως δήλωσε σήμερα (8/5/2026) η Σαμάνθα Μπέρτζες, κλιματολόγος του ευρωπαϊκού παρατηρητηρίου Copernicus.

«Είναι πιθανό το 2027 να ξεπεράσει το 2024 και να γίνει η πιο θερμή χρονιά που καταγράφτηκε ποτέ», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο η αξιωματούχος που είναι αρμόδια για την παρακολούθηση του κλίματος στο ευρωπαϊκό κέντρο μεσοπρόθεσμων μετεωρολογικών προβλέψεων, που επιβλέπει το παρατηρητήριο Κοπέρνικος.

Το El Niño Southern Oscillation (ENSO) είναι ένας κρίσιμος μηχανισμός του παγκόσμιου κλίματος, που περιλαμβάνει περιοδικές εναλλαγές θερμών και ψυχρών φάσεων στον τροπικό Ειρηνικό. Στην θερμή φάση, το El Niño, θερμότερες μάζες νερού μετακινούνται προς τον ανατολικό Ειρηνικό, επηρεάζοντας την ατμοσφαιρική κυκλοφορία και προκαλώντας σημαντικές αλλαγές στον καιρό σε παγκόσμια κλίμακα, από ακραίες θερμοκρασίες και καύσωνες έως πλημμύρες και ξηρασίες.

Η παρουσία του Kelvin Wave

Σύμφωνα με το severe-weather.eu, βασικό στοιχείο που ανησυχεί τους επιστήμονες είναι το τεράστιο υποθαλάσσιο θερμό κύμα Kelvin Wave στον τροπικό Ειρηνικό, που μεταφέρει τεράστια ποσά θερμότητας από τα δυτικά προς τα ανατολικά. Σε βάθη 50 έως 250 μέτρων, καταγράφονται θερμοκρασιακές ανωμαλίες έως και +8°C πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα, ενισχύοντας την πιθανότητα γρήγορης και ισχυρής ανάπτυξης του El Niño.

Τα τελευταία ensemble μοντέλα του ECMWF και NOAA προβλέπουν θερμοκρασιακές αποκλίσεις στην περιοχή Niño 3.4 που ξεπερνούν το όριο των +2°C, το οποίο χαρακτηρίζει ένα Super El Niño. Σε ορισμένα σενάρια, οι αποκλίσεις φτάνουν έως και +4,5°C, προμηνύοντας ένα από τα πιο ισχυρά φαινόμενα των τελευταίων 150 ετών. Επιπλέον, κάθε νέα ανανέωση των δεδομένων εντείνει το σενάριο, υποδεικνύοντας αυξανόμενη ένταση με την προσέγγιση του καλοκαιριού.

Επιπτώσεις σε Ευρώπη και Ελλάδα

Ήδη παρατηρούνται αλλαγές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία, όπως η μεταβολή της Walker Circulation και η μετατόπιση των jet streams. Τα πρώτα μοντέλα για το καλοκαίρι του 2026 προβλέπουν ενισχυμένους καύσωνες και ακραία καιρικά φαινόμενα σε Βόρεια Αμερική και Ευρώπη.

Στην Ελλάδα, οι προβλέψεις δείχνουν θερμότερο καλοκαίρι με αυξημένη πιθανότητα καυσώνων και έντονων καταιγίδων, λόγω της θερμής Μεσογείου που λειτουργεί ως επιπρόσθετο «καύσιμο» για ακραία φαινόμενα.

Παρά τις αβεβαιότητες, η σύγκλιση των μεγάλων κλιματικών μοντέλων σε ένα τόσο ακραίο σενάριο είναι σπάνια, υποδεικνύοντας την πιθανότητα μιας περιόδου με έντονες κλιματικές διακυμάνσεις και αυξημένη συχνότητα ακραίων φαινομένων. Ο Ειρηνικός ήδη επηρεάζει δυναμικά την παγκόσμια ατμόσφαιρα, και οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για το αν το 2026 θα καταγραφεί ως η χρονιά του ισχυρότερου Super El Niño της σύγχρονης εποχής.