Μερικά ορθογραφικά λάθη και η τεχνολογία εκτύπωσης τιμολογίων αποκάλυψαν την απόπειρα ενός 46χρονου Βρετανού να πουλήσει μέσω του οίκου δημοπρασιών Sotheby’s τέσσερα ειδώλια, τρία κυκλαδικά και ένα μικρασιατικό, με πλαστά έγγραφα προέλευσης.
Ο Άντριου Κρόουλι, από το Γκλόστερσιρ, πήγε στον οίκο δημοπρασιών και ζήτησε εκτίμηση για τα τέσσερα αντικείμενα, που όπως υποστήριξε, κληρονόμησε από τον παππού του. Η εισαγγελία εκτίμησε την αξία τους. Αν ήταν γνήσια, η αξία τους θα έφτανε τις 680.000 λίρες, Ωστόσο ο δικαστής τη μείωσε στις 340.000 λίρες, κρίνοντας ότι η εκτίμηση στηριζόταν σε υπερβολικά πολλές υποθέσεις.
Μαζί με τα ειδώλια, ο Κρόουλι προσκόμισε τιμολόγια που φέρονταν να έχουν εκδοθεί το 1976, που είχαν δακτυλογραφηθεί σε χαρτί με ανάγλυφο λογότυπο εμπόρου αρχαιοτήτων και γραμματόσημο με αξία εννέα πένες. Ωστόσο, οι ειδικοί του Sotheby's εντόπισαν ορθογραφικά λάθη ακόμα και στην επωνυμία του υποτιθέμενου πωλητή.
Στην εγκληματολογική εξέταση που ακολούθησε, οι υποψίες επιβεβαιώθηκαν. Τα τιμολόγια είχαν εκτυπωθεί με μέθοδο που εφευρέθηκε το 2001, δηλαδή ¼ του αιώνα μετά την υποτιθέμενη ημερομηνία έκδοσής τους.
«Η παράβαση περιστρέφεται γύρω από τα έγγραφα»
Το δικαστήριο όμως δέχτηκε κάτι που καθιστά την υπόθεση πιο περίπλοκη. Ο Κρόουλι κληρονόμησε πράγματι τα ειδώλια και δεν αμφέβαλε ποτέ για τη γνησιότητά τους. Η απάτη δεν αφορά λοιπόν τα αγαλματίδια, αλλά τα έγγραφα που προσκόμισε. «Η παράβαση και η ανεντιμότητα σε αυτή την υπόθεση περιστρέφονται γύρω από τα έγγραφα», διευκρίνισε ο δικαστής προσθέτοντας ότι η απόπειρα ήταν πρόχειρη και αντιληπτή από τον Sotheby's «αρκετά νωρίς».
Τα κυκλαδικά ειδώλια είναι από τα πλέον περιζήτητα αντικείμενα στη διεθνή αγορά αρχαιοτήτων. Ως εκ τούτου, είναι και από τα πλέον προβληματικά, καθώς μετά από δεκαετίες λαθρανασκαφών και παράνομης διακίνησης, οι οίκοι είναι εξαιρετικά προσεκτικοί, όταν έχουν αντικείμενα που δεν διαθέτουν σαφές ιστορικό προέλευσης.
Ο Κρόουλι, που δεν διέθετε αυτό το χαρτί, επέλεξε να φτιάξει έναν. Ομολόγησε την πράξη του και καταδικάστηκε σε φυλάκιση δύο ετών με αναστολή, 200 ώρες κοινωφελούς εργασίας και 1.630 λίρες δικαστικά έξοδα.
