Μια νέα πολιτική φωτιά ανάβει στο εσωτερικό του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς οι ηγεσίες της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας εντείνουν τη συζήτηση για το μέλλον της Ένωσης και το δικαίωμα των λαών τους να αποφασίσουν οι ίδιοι για την πορεία τους.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το ζήτημα των δημοψηφισμάτων για την ανεξαρτησία και της δημιουργίας ενός σαφούς θεσμικού μηχανισμού που θα επιτρέπει στις επιμέρους χώρες να προσφεύγουν στη λαϊκή ετυμηγορία όταν υπάρχει ισχυρή κοινωνική πλειοψηφία υπέρ μιας συνταγματικής αλλαγής.

Η εξέλιξη έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η ίδια η συνοχή του Ηνωμένου Βασιλείου βρίσκεται ξανά υπό έντονη πολιτική αμφισβήτηση.

Ο Σουίνι ανοίγει ξανά την πόρτα της ανεξαρτησίας

Ο πρώτος υπουργός της Σκωτίας και ηγέτης του SNP, Τζον Σουίνι, έχει ανεβάσει κατακόρυφα τους τόνους.

Σε πρόσφατη παρέμβασή του υποστήριξε ότι η άρνηση του Λονδίνου να συμφωνήσει σε έναν δρόμο προς ένα νέο δημοψήφισμα είναι πλέον «μη βιώσιμη». Μάλιστα, κάλεσε τον πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ να καθίσει στο τραπέζι και να συμφωνήσει έναν συγκεκριμένο νομικό μηχανισμό για την προκήρυξη δημοψηφίσματος.

Βόμβα Χατζηνικολάου! Ο SSM προειδοποίησε τον Στουρνάρα για μεγάλη εταιρεία που κινδυνεύει να "σκάσει"

Ο Σουίνι επικαλείται μάλιστα το προηγούμενο της Βόρειας Ιρλανδίας.

Το επιχείρημά του είναι ότι, εφόσον υπάρχει θεσμική διαδικασία που μπορεί να οδηγήσει σε δημοψήφισμα για την ένωση της Βόρειας Ιρλανδίας με την Ιρλανδία, θα πρέπει να υπάρξει αντίστοιχη δυνατότητα και για τη Σκωτία.

Και εδώ βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες συνταγματικές αντιπαραθέσεις που αντιμετωπίζει σήμερα το Λονδίνο.

Σκωτία: «Ο λαός πρέπει να αποφασίσει»

Το SNP υποστηρίζει ότι οι Σκωτσέζοι πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αποφασίσουν οι ίδιοι εάν επιθυμούν να παραμείνουν στο Ηνωμένο Βασίλειο ή να ακολουθήσουν τον δρόμο της ανεξαρτησίας.

Η πίεση έχει ενισχυθεί μετά τις τελευταίες πολιτικές εξελίξεις στη Σκωτία, με τον Σουίνι να υποστηρίζει ότι υπάρχει πλέον ισχυρή πολιτική βάση για να ανοίξει ξανά η συζήτηση.

Μάλιστα, η κυβέρνηση της Σκωτίας έχει ήδη ζητήσει από τον Μπέρναμ να μετατρέψει τη συζήτηση από μια γενική πολιτική αρχή σε συγκεκριμένο νομικό μηχανισμό.

Το Λονδίνο, ωστόσο, δεν έχει αποδεχθεί μέχρι στιγμής αυτή την πρόταση.

Το «αγκάθι» της Βόρειας Ιρλανδίας

Η Βόρεια Ιρλανδία κάνει την κατάσταση ακόμη πιο περίπλοκη.

Στο πλαίσιο της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής υπάρχει ήδη διαδικασία που προβλέπει δημοψήφισμα για την ένωση με την Ιρλανδία όταν κριθεί ότι υπάρχει πιθανότητα πλειοψηφίας υπέρ της ενοποίησης. Για τη Σκωτία και την Ουαλία δεν υπάρχει αντίστοιχος μηχανισμός.

Αυτό ακριβώς χρησιμοποιεί ως επιχείρημα η πλευρά της σκωτσέζικης ανεξαρτησίας.

Γιατί, όπως υποστηρίζει, είναι δύσκολο να εξηγηθεί πολιτικά γιατί ένας μηχανισμός αυτοδιάθεσης υπάρχει στη μία περίπτωση αλλά όχι στις άλλες.

Τουρκικά ΜΜΕ μιλούν στρατιωτική κατάληψη του Καστελλόριζου! “Ο Μητσοτάκης το είδε για τελευταία φορά”

Και η Ουαλία μπαίνει στο κάδρο

Η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον στη Σκωτία.

Η νέα πολιτική πραγματικότητα στην Ουαλία έχει δώσει νέα δυναμική στις συζητήσεις για περισσότερες εξουσίες, ενώ ο πρώτος υπουργός Ρουν απ Ιόρθουεθ έχει μιλήσει για την ανάγκη να αντιμετωπίζεται η Ουαλία ως έθνος και όχι απλώς ως περιοχή της Αγγλίας.

Παράλληλα, έχει δηλώσει ότι η ανεξαρτησία αποτελεί πιθανότητα που θα μπορούσε να εξεταστεί στο μέλλον, εφόσον αυτή είναι η βούληση του ουαλικού λαού.

Έτσι, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι πολύ διαφορετική από εκείνη προηγούμενων δεκαετιών.

Δεν είναι πλέον μόνο η Σκωτία που αμφισβητεί ανοιχτά τη σημερινή μορφή της Ένωσης.

Το Λονδίνο μπροστά σε ένα δύσκολο σταυροδρόμι

Η κυβέρνηση Μπέρναμ επιχειρεί να κρατήσει αποστάσεις από την προοπτική νέων δημοψηφισμάτων.

Τον Ιούλιο, ο πρωθυπουργός είχε δηλώσει ότι ένα νέο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας ήταν εκτός συζήτησης, καθώς θα απομάκρυνε την κυβέρνηση από τις προτεραιότητες της οικονομικής ανάπτυξης και του κόστους ζωής.

Ωστόσο, πιο πρόσφατες δηλώσεις του για την αρχή ότι ένα δημοψήφισμα θα μπορούσε να εξεταστεί εφόσον υπάρξει σαφής κοινωνική πλειοψηφία προκάλεσαν νέα πολιτική αντιπαράθεση.

Ο Σουίνι έσπευσε να αξιοποιήσει τη μετατόπιση αυτή και ζήτησε να μετατραπεί σε συγκεκριμένο θεσμικό δρόμο.

Διαλύεται η Βρετανία ή αλλάζει μορφή;

Εδώ βρίσκεται το μεγάλο ερώτημα.

Δεν υπάρχει σήμερα απόφαση για διάλυση του Ηνωμένου Βασιλείου. Δεν υπάρχει συμφωνία που να οδηγεί αυτόματα σε ανεξαρτησία της Σκωτίας, της Ουαλίας ή της Βόρειας Ιρλανδίας.

Υπάρχει όμως κάτι εξίσου σημαντικό: η συζήτηση για το αν το σημερινό μοντέλο της Ένωσης μπορεί να συνεχιστεί με τους ίδιους όρους.

Και αυτή η συζήτηση γίνεται όλο και πιο δυνατή.

Η Σκωτία ζητά δικαίωμα να αποφασίσει. Η Ουαλία διεκδικεί μεγαλύτερη αυτονομία. Η Βόρεια Ιρλανδία διαθέτει ήδη θεσμικό δρόμο για να εξετάσει το ζήτημα της ένωσης.

Το αποτέλεσμα είναι ένα Ηνωμένο Βασίλειο που βρίσκεται μπροστά σε μια από τις πιο κρίσιμες συνταγματικές συζητήσεις των τελευταίων δεκαετιών.

Ίσως λοιπόν το πραγματικό ερώτημα δεν είναι εάν το Ηνωμένο Βασίλειο θα διαλυθεί αύριο.

Το ερώτημα είναι εάν η Ένωση που δημιουργήθηκε με τους σημερινούς όρους μπορεί να επιβιώσει χωρίς να αλλάξει ριζικά.

Και αυτό το ερώτημα, πλέον, δεν ακούγεται μόνο στη Σκωτία.

Ακούγεται σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο.