Σε μια αιχμηρή και αποκαλυπτική παρέμβαση για τις διεθνείς γεωπολιτικές ισορροπίες και τη θέση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, ο καθηγητής της Σχολής Ευελπίδων Κωνσταντίνος Γρίβας μίλησε στο Ράδιο 98.4, προειδοποιώντας για τον επικίνδυνο «επαρχιωτισμό» της Αθήνας σε έναν κόσμο που αλλάζει με βίαιο και απρόβλεπτο τρόπο. Όπως τόνισε, η Ελλάδα δεν έχει πλέον την πολυτέλεια να λειτουργεί ως μια «ασφαλής Πορτογαλία», αλλά οφείλει να συνειδητοποιήσει ότι βρίσκεται στον πυρήνα μιας φλεγόμενης γεωπολιτικής ζώνης.

Η νέα αμερικανική στρατηγική και το δόγμα της «ελεγχόμενης απόστασης»

Σύμφωνα με τον κ. Γρίβα, η αλλαγή στρατηγικής των Ηνωμένων Πολιτειών δεν είναι παροδική, αλλά βαθιά δομική. Η Ουάσινγκτον εγκαταλείπει το δόγμα της καθολικής ανάσχεσης απέναντι σε Ρωσία, Κίνα και Ιράν, μια πολιτική που, όπως υποστήριξε, κατέληξε να συσπειρώσει τους αντιπάλους της αντί να τους αποδυναμώσει.

Επιστροφή στο «Δόγμα Μονρόε»

Οι ΗΠΑ, όπως εξήγησε, αποσύρουν σταδιακά τη φυσική τους παρουσία από την Ευρασία, επιλέγοντας να συγκεντρώσουν την ισχύ τους στο δυτικό ημισφαίριο. Πρόκειται για μια σύγχρονη εκδοχή του «Δόγματος Μονρόε», με στόχο την αναδιάταξη των παγκόσμιων ισορροπιών.

«Διαιρεί και βασίλευε» στην Ευρασία

Κεντρικός στόχος αυτής της στρατηγικής είναι η αναζωπύρωση των ανταγωνισμών μεταξύ των ευρασιατικών δυνάμεων, ώστε να αποτραπεί η συγκρότηση ενιαίου μετώπου απέναντι στις ΗΠΑ. Το αποτέλεσμα, όπως προειδοποίησε, είναι η μετατροπή της Ευρασίας σε μια «Άγρια Δύση», όπου η σταθερότητα υποχωρεί και κυριαρχεί ο νόμος του ισχυρότερου.

Τουρκία και στρατηγική «πολιορκίας»

Αναφερόμενος στα ελληνοτουρκικά, ο καθηγητής μίλησε για κλιμάκωση ενός υβριδικού και διαρκούς πολέμου. Η Τουρκία, ως η πιο φιλόδοξη ευρασιατική δύναμη, επιδιώκει –κατά τον ίδιο– τον γεωπολιτικό ακρωτηριασμό της Ελλάδας, αξιοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο.

Το «Γαλάζιο Έδαφος» και το γκριζάρισμα της κυριαρχίας

Στο πλαίσιο αυτό, η Άγκυρα επιχειρεί να επιβάλει διεθνώς την αντίληψη ότι οι κλειστές και ημίκλειστες θάλασσες αποτελούν προέκταση της ξηράς. Τα ελληνικά νησιά αντιμετωπίζονται ως «εμπόδια» που δεν θα έπρεπε να υπάρχουν, οδηγώντας σε ένα de facto γκριζάρισμα της ελληνικής κυριαρχίας.

«Καλός σύμμαχος είναι ο ισχυρός σύμμαχος»

Ο κ. Γρίβας αποδόμησε την αυταπάτη της εξωτερικής προστασίας, επισημαίνοντας ότι στον σημερινό νεοδαρβινικό κόσμο οι μεγάλες δυνάμεις ανταμείβουν μόνο όσους μπορούν να υπερασπιστούν αποτελεσματικά τον εαυτό τους.

Αποτροπή ή λεηλασία

Χωρίς μια εθνοκεντρική υψηλή στρατηγική, προειδοποίησε, η Ελλάδα κινδυνεύει να αντιμετωπιστεί από το διεθνές σύστημα ως «έτοιμη προς λεηλασία», με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εθνική της ασφάλεια.

Το μάθημα της Ουκρανίας και ο «αφοπλισμός μέσω εξοπλισμών»

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην κριτική των ευρωπαϊκών εξοπλιστικών επιλογών. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, όπως σημείωσε, αποκάλυψε ότι τα βαριά και πανάκριβα οπλικά συστήματα έχουν περιορισμένη επιβιωσιμότητα στο σύγχρονο πεδίο μάχης.

Λάθος μοντέλο άμυνας

Η εμμονή σε λίγα, υψηλού κόστους όπλα οδηγεί, κατά τον ίδιο, σε έναν παράδοξο αφοπλισμό, καθώς μειώνει την πραγματική επιχειρησιακή αντοχή.

Η ελληνική ανάγκη για προσαρμογή

Για την Ελλάδα, η λύση βρίσκεται σε αποκεντρωμένα μοντέλα μάχης, στην αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού και σε χαμηλού κόστους, υψηλής απόδοσης λύσεις που ταιριάζουν στη γεωγραφία του Αιγαίου, το οποίο χαρακτήρισε «φυσικό οχυρό».

Ευρώπη σε υπαρξιακή κρίση

Ο καθηγητής περιέγραψε την Ευρωπαϊκή Ένωση ως μια οντότητα σε βαθιά κρίση, ανίκανη να αντιληφθεί την πραγματικότητα. Καυτηρίασε το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή ηγεσία ανησυχεί για τη Γροιλανδία, ενώ την ίδια στιγμή ανέχεται την κατοχή ευρωπαϊκού εδάφους στην Κύπρο από την Τουρκία, την οποία κάποιοι θεωρούν –λανθασμένα– «πυλώνα άμυνας» απέναντι στη Ρωσία.

Το δίλημμα της Αθήνας

Η ανάλυση του Κωνσταντίνου Γρίβα καταλήγει σε ένα σκληρό και ξεκάθαρο δίλημμα: η Ελλάδα είτε θα επιλέξει τον δρόμο της ανάληψης ρίσκου και της ουσιαστικής αποτροπής, είτε θα αποδεχθεί μια πορεία σταδιακού γεωπολιτικού ακρωτηριασμού, με τις διαπραγματεύσεις να μετατρέπονται σε παγίδα χωρίς διέξοδο.