Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες μελέτες κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι όταν κάποιος αμφιβάλλει για τις αποφάσεις του ή για το αν πρέπει να συνεχίσει να επιδιώκει έναν μακροπρόθεσμο στόχο, η δέσμευσή του μειώνεται και η αποτυχία γίνεται πιο πιθανή. Η νέα έρευνα, όμως, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Self and Identity, δείχνει ότι η ανησυχία για τις ίδιες τις αμφιβολίες μπορεί, παραδόξως, να λειτουργήσει ενισχυτικά.

«Αυτό που έδειξε η μελέτη είναι ότι η πρόκληση αμφιβολιών για τις αμφιβολίες κάποιου μπορεί να αποτελέσει μια συνταγή αυτοπεποίθησης», δήλωσε ο συν-συγγραφέας της μελέτης Πάτρικ Κάρολ.

Ο Κάρολ, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο, μελέτησε τι συμβαίνει όταν οι άνθρωποι ανησυχούν για την επίτευξη ενός «στόχου ταυτότητας», δηλαδή ενός μακροχρόνιου στόχου που σχετίζεται με το είδος του ανθρώπου που θέλουν να γίνουν. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις στιγμές κρίσης-αμφιβολίας, δηλαδή στιγμές έντονης αβεβαιότητας, όταν κάποιος αμφισβητεί σοβαρά αν θέλει ή όχι να συνεχίσει την προσπάθεια, αναφέρει ο Independent.

Τι έδειξαν τα πειράματα

Σε ένα από τα πειράματα της μελέτης, 267 συμμετέχοντες κλήθηκαν να αποτυπώσουν το επίπεδο κρίσης-αμφιβολίας που ένιωθαν σε σχέση με τον σημαντικότερο προσωπικό τους στόχο. Οι απαντήσεις δόθηκαν σε κλίμακα από το «διαφωνώ απόλυτα» έως το «συμφωνώ απόλυτα» σε δηλώσεις όπως «αμφιβάλλω αν πρέπει να συνεχίσω να προσπαθώ για τον στόχο μου ή να τον εγκαταλείψω».

Σε ένα δεύτερο, φαινομενικά άσχετο πείραμα, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Η πρώτη ομάδα κλήθηκε να γράψει για μια εμπειρία κατά την οποία ένιωθε σιγουριά για τον τρόπο σκέψης της, ενώ η δεύτερη ομάδα έγραψε για μια εμπειρία κατά την οποία είχε αμφιβολίες για τις σκέψεις της. Στη συνέχεια, όλοι κλήθηκαν να αξιολογήσουν πόσο δεσμευμένοι ένιωθαν απέναντι στον σημαντικότερο προσωπικό τους στόχο, σε κλίμακα από το «καθόλου δεσμευμένος» έως το «απόλυτα δεσμευμένος».

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η απλή διαδικασία γραφής ήταν αρκετή για να επηρεάσει το πόσο σίγουροι ή αμφίβολοι ένιωθαν οι συμμετέχοντες για τις ίδιες τους τις σκέψεις, ακόμη και όταν το θέμα δεν σχετιζόταν άμεσα με τον στόχο τους.

Τι διαπίστωσαν οι ψυχολόγοι

Οι ψυχολόγοι διαπίστωσαν ότι τα άτομα που ήδη αμφέβαλλαν για τον στόχο τους και ταυτόχρονα έγραψαν για μια εμπειρία αυτοπεποίθησης, εμφάνισαν χαμηλότερα επίπεδα δέσμευσης. Αντίθετα, εκείνοι που ένιωθαν αμφιβολία για τον στόχο τους και στη συνέχεια εστίασαν γραπτώς σε μια εμπειρία αμφιβολίας για τις ίδιες τους τις σκέψεις, παρουσίασαν υψηλότερα επίπεδα δέσμευσης.

«Σε πρώτο επίπεδο, θα περίμενε κανείς ότι η αμφιβολία λειτουργεί αθροιστικά. Αμφιβολία συν αμφιβολία ισούται με περισσότερη αμφιβολία», εξηγεί ο Κάλρολ. «Όμως η μελέτη έδειξε το αντίθετο: αμφιβολία συν αμφιβολία ισούται με λιγότερη αμφιβολία».