Η τουρκική εφημερίδα Milliyet παρουσιάζει τον υπό διαμόρφωση νόμο για τις θαλάσσιες ζώνες της Τουρκίας ως εξέλιξη «ορόσημο», επιχειρώντας να του προσδώσει χαρακτήρα θεσμικής κατοχύρωσης της θεωρίας της «Γαλάζιας Πατρίδας». Στην ουσία, το δημοσίευμα εμφανίζει τη ρύθμιση ως απάντηση στις ελληνικές πρωτοβουλίες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, υιοθετώντας πλήρως το αφήγημα περί δήθεν απειλούμενων τουρκικών δικαιωμάτων από την Αθήνα. Μέσα από αυτή τη λογική, μονομερείς τουρκικές διεκδικήσεις επιχειρείται να μετατραπούν σε εσωτερικό νομικό πλαίσιο, με ενισχυμένες εξουσίες συγκεντρωμένες στον Ταγίπ Ερντογάν.
Το εύρος του «Τουρκικού Νόμου Θαλάσσιων Ζωνών»
Σύμφωνα με τη Milliyet, ο σχεδιαζόμενος «Τουρκικός Νόμος Θαλάσσιων Ζωνών» έρχεται 44 χρόνια μετά τον νόμο του 1982 για τα χωρικά ύδατα και φιλοδοξεί να ρυθμίσει συνολικά όλες τις περιοχές όπου η Άγκυρα προβάλλει αξιώσεις: χωρικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα, συνορεύουσα ζώνη και ΑΟΖ. Το άρθρο σημειώνει ότι τα τουρκικά χωρικά ύδατα στη Μαύρη Θάλασσα και στη Μεσόγειο καθορίζονται στα 12 ναυτικά μίλια, ενώ στο Αιγαίο παραμένουν στα 6 ναυτικά μίλια, επιλογή που παρουσιάζεται ως συνειδητή πολιτική στάση, συνδεδεμένη με την παλαιά απειλή casus belli κατά της Ελλάδας.
Άδεια της Άγκυρας για κάθε δραστηριότητα
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ότι κάθε οικονομική, επιστημονική ή περιβαλλοντική δραστηριότητα εντός των ζωνών που η Τουρκία θεωρεί δικές της θα απαιτεί προηγούμενη άδεια από την Άγκυρα. Από έρευνες για υδρογονάνθρακες έως περιβαλλοντικά προγράμματα, το μήνυμα που επιχειρείται να καταγραφεί είναι ότι καμία ενέργεια τρίτου δεν μπορεί να προχωρά χωρίς τουρκική συγκατάθεση.
«Ειδικής Θαλάσσιας Κατάστασης» περιοχές
Το σημαντικότερο εργαλείο του νέου πλαισίου, όπως το προβάλλει η εφημερίδα, είναι η δυνατότητα του προέδρου να χαρακτηρίζει μονομερώς ορισμένες περιοχές ως «Ειδικής Θαλάσσιας Κατάστασης», ακόμη και χωρίς επίσημη ανακήρυξη τουρκικής ΑΟΖ. Σε αυτές τις περιοχές, οποιαδήποτε εμπορική, ερευνητική ή περιβαλλοντική δραστηριότητα τρίτων κρατών θα εμφανίζεται ως εξαρτώμενη από την έγκριση της Τουρκίας, διευρύνοντας την τουρκική παρουσία πέρα από τα ήδη γνωστά όρια των διεκδικήσεών της.
Προστατευόμενες περιοχές ως πρότυπα εφαρμογής
Ως ενδεικτικά παραδείγματα τέτοιων ειδικών καθεστώτων, η αρθρογραφία αναφέρει υφιστάμενες προστατευόμενες περιοχές, όπως τη ζώνη των υποθαλάσσιων ορέων Φοινίκης, τη Βόρεια Θάλασσα του Αιγαίου και την περιοχή Φετίγιε–Κας. Αυτές παρουσιάζονται ως πρότυπα πάνω στα οποία μπορεί να οικοδομηθεί μια ευρύτερη εφαρμογή του νέου νόμου.
Η Ελλάδα στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης
Στο δημοσίευμα, η Ελλάδα τοποθετείται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης. Η Milliyet κατηγορεί την Αθήνα ότι, μέσω χαρτών, ευρωπαϊκών διαδικασιών και περιβαλλοντικών πρωτοβουλιών, επιχειρεί να περιορίσει τα τουρκικά κυριαρχικά δικαιώματα. Ειδικά για το Αιγαίο, υποστηρίζει ότι τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα και οι ζώνες απαγόρευσης αλιείας αποσκοπούν στη δημιουργία τετελεσμένων σε περιοχές όπου η Τουρκία ισχυρίζεται ότι έχει λόγο και δικαιώματα.
Ο νέος νόμος ως μηχανισμός παρεμπόδισης
Η Άγκυρα, όπως μεταφέρει το άρθρο, θεωρεί «ανυπόστατες» τις ελληνικές εξαγγελίες για προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές και αλιευτικές ρυθμίσεις. Ο νέος νόμος παρουσιάζεται έτσι ως μηχανισμός για την παρεμπόδιση κάθε μελλοντικής ελληνικής πρωτοβουλίας. Η αντιπαράθεση δεν περιγράφεται μόνο ως νομική ή διπλωματική, αλλά και ως σύγκρουση γύρω από την αλιεία, με αναφορές σε παρενοχλήσεις και παραβίαση δικαιωμάτων από ελληνικής πλευράς.
Το Αιγαίο ως «ημίκλειστη» και sui generis θάλασσα
Παράλληλα, αναπαράγεται η πάγια τουρκική θέση ότι το Αιγαίο αποτελεί ημίκλειστη και sui generis θάλασσα, άρα, κατά την Άγκυρα, πρέπει να διέπεται από ειδικούς κανόνες και διμερείς συμφωνίες για αλιεία, περιβάλλον και έρευνα. Υπενθυμίζεται επίσης ότι η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας και εμφανίζεται ως «μόνιμος αντιτιθέμενος» σε διατάξεις που ενισχύουν τα δικαιώματα των νησιών, δηλαδή βασικά ελληνικά επιχειρήματα για υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ.
Επιλεκτική επίκληση της Σύμβασης
Παρότι η Τουρκία κρατά απόσταση από τη Σύμβαση, η Milliyet επικαλείται επιλεκτικά άρθρα περί συνεργασίας σε ημίκλειστες θάλασσες, ώστε να κατηγορήσει την Αθήνα ότι δεν σέβεται την αρχή της συνεννόησης και να δικαιολογήσει την τουρκική νομοθετική απάντηση.
Τουρκολιβυκή συμφωνία, ψευδοκράτος και Μοντρέ
Το άρθρο διευκρινίζει ακόμη ότι ο νόμος δεν αγγίζει ούτε την αμφιλεγόμενη τουρκολιβυκή συμφωνία ούτε τη συμφωνία με το ψευδοκράτος στα κατεχόμενα της Κύπρου, τις οποίες η Άγκυρα θεωρεί θεμέλια της παρουσίας της στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι δεν επηρεάζεται το καθεστώς του Μοντρέ για τα Στενά.
Εργαλείο πίεσης σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο
Καταληκτικά, η Milliyet παρουσιάζει τον νόμο ως εργαλείο αποτροπής τετελεσμένων κατά της «Γαλάζιας Πατρίδας» και ως μέσο ενίσχυσης της τουρκικής διαπραγματευτικής θέσης απέναντι σε Ελλάδα και Κύπρο. Με άλλα λόγια, η εσωτερική νομοθεσία επιχειρείται να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Με αυτή την ανάγνωση, η τουρκική πλευρά επιδιώκει να παρουσιάσει τις κινήσεις της ως αμυντικές, ενώ στην πραγματικότητα το δημοσίευμα αναδεικνύει μια προσπάθεια θεσμοποίησης επεκτατικών αξιώσεων, με περιβαλλοντικά, αλιευτικά και ερευνητικά ζητήματα να αξιοποιούνται ως πρόσθετα πεδία πίεσης. Έτσι, η νομική γλώσσα λειτουργεί ως εργαλείο πολιτικής ισχύος και διπλωματικού εκβιασμού. Η στόχευση είναι σαφής: να δημιουργηθεί προηγούμενο που θα δυσκολεύει κάθε ελληνική ή κυπριακή πρωτοβουλία στο μέλλον σε κρίσιμες θαλάσσιες ζώνες.
