Ανοιχτό αφήνει η Μόσχα το ενδεχόμενο μιας τριμερούς συνόδου κορυφής μεταξύ του Βλαντίμιρ Πούτιν, του Ντόναλντ Τραμπ και του Σι Τζινπίνγκ, σε μια συνάντηση που, εφόσον πραγματοποιηθεί, θα συγκέντρωνε στο ίδιο τραπέζι τους ηγέτες τριών δυνάμεων με καθοριστική επιρροή στην παγκόσμια ασφάλεια, την οικονομία και τις διεθνείς ισορροπίες.

Η ρωσική πλευρά, ωστόσο, αποφεύγει να παρουσιάσει τη συνάντηση ως ειλημμένη απόφαση. Ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ ξεκαθάρισε ότι προηγείται η συζήτηση για το περιεχόμενο της πιθανής συνόδου και, κυρίως, για το αποτέλεσμα που θα μπορούσε να παραγάγει.

Ως πιθανότερο πλαίσιο εξετάζεται η Σύνοδος Οικονομικών Ηγετών της APEC, που θα πραγματοποιηθεί στη Σενζέν της Κίνας τον Νοέμβριο.

Ριαμπκόφ: Πρώτα η ουσία και μετά η συνάντηση

Μιλώντας στο ρωσικό κρατικό πρακτορείο TASS, ο Σεργκέι Ριαμπκόφ δήλωσε ότι η Ρωσία δεν έχει απορρίψει την ιδέα μιας κοινής συνάντησης των τριών προέδρων.

Το βασικό ζήτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να προσδιοριστεί προηγουμένως ποιο θα είναι το ουσιαστικό περιεχόμενό της και τι μπορεί να αναμένεται ως αποτέλεσμα.

Η τοποθέτηση έχει σημασία, καθώς μεταφέρει τη συζήτηση από ένα απλό διπλωματικό σενάριο στην αναζήτηση μιας πιθανής ατζέντας που θα δικαιολογούσε μια συνάντηση αυτού του επιπέδου.

Η Μόσχα, με άλλα λόγια, δεν αποκλείει την τριμερή, αλλά δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να προχωρήσει σε μια συνάντηση κορυφής χωρίς προηγούμενη διπλωματική προετοιμασία και σαφές αντικείμενο.

Η APEC στη Σενζέν το πιθανό σημείο συνάντησης

Το σενάριο έχει συγκεκριμένο χρονικό και γεωγραφικό ορίζοντα.

Η Κίνα φιλοξενεί την APEC το 2026 και η Εβδομάδα Οικονομικών Ηγετών έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί στη Σενζέν τον Νοέμβριο. Η ίδια η APEC έχει επιβεβαιώσει ότι η κινεζική μεγαλούπολη θα φιλοξενήσει τις κορυφαίες συναντήσεις του οργανισμού στο τέλος του έτους.

Σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, η Σύνοδος των Ηγετών είναι προγραμματισμένη για τις 18 και 19 Νοεμβρίου, με τη ρωσική αντιπροσωπεία να αναμένεται να ηγηθεί από τον ίδιο τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Η σύνοδος προσφέρει, από διπλωματικής άποψης, ένα εύχρηστο πλαίσιο για παράλληλες διμερείς ή πολυμερείς επαφές, καθώς συγκεντρώνει τους ηγέτες των μεγαλύτερων οικονομιών του Ειρηνικού.

Το σενάριο είχε ήδη συζητηθεί μεταξύ Πούτιν και Σι

Η ιδέα της τριμερούς δεν εμφανίστηκε για πρώτη φορά με τις σημερινές δηλώσεις Ριαμπκόφ.

Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ είχε γνωστοποιήσει την 1η Σεπτεμβρίου ότι το ενδεχόμενο κοινής συνάντησης Πούτιν, Τραμπ και Σι είχε ήδη συζητηθεί.

Όταν ρωτήθηκε ευθέως για το ενδεχόμενο, απάντησε ότι «το ζήτημα συζητήθηκε», προσθέτοντας ότι εφόσον οι τρεις ηγέτες βρεθούν στη σύνοδο της APEC, θα υπάρχει πρακτικά η δυνατότητα μιας τέτοιας επαφής.

Οι σχετικές συζητήσεις έγιναν σε περίοδο κατά την οποία Πούτιν και Σι ενίσχυσαν εκ νέου τη στρατηγική συνεργασία Ρωσίας–Κίνας, στις επαφές τους στο περιθώριο της συνόδου του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης.

Δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία των τριών πλευρών

Παρά τη ρωσική κινητικότητα, είναι σημαντικό να διαχωρίζεται το ενδεχόμενο από μια συμφωνημένη σύνοδο.

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση ότι οι τρεις κυβερνήσεις έχουν συμφωνήσει στη διεξαγωγή κοινής συνάντησης.

Δεν έχει επίσης γνωστοποιηθεί συμφωνημένη ατζέντα, διάρκεια ή συγκεκριμένη μορφή της πιθανής τριμερούς.

Η Ρωσία δηλώνει ότι ο Πούτιν προτίθεται να συμμετάσχει αυτοπροσώπως στην APEC, κάτι που θα αποτελεί την πρώτη διά ζώσης παρουσία του σε σύνοδο του οργανισμού από το 2017.

Για τον Ντόναλντ Τραμπ, όμως, η κατάσταση παραμένει διαφορετική. Όταν το Κρεμλίνο δημοσιοποίησε στις αρχές Σεπτεμβρίου το σχετικό σενάριο, ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι δεν είχε ακόμη ανακοίνωση να κάνει για τη συμμετοχή του Αμερικανού προέδρου στη σύνοδο της APEC.

Κατά συνέπεια, η παρουσία και των τριών ηγετών στη Σενζέν δεν πρέπει ακόμη να παρουσιάζεται ως οριστικοποιημένη.

Τι θα μπορούσε να βρεθεί στο τραπέζι

Η Μόσχα δεν έχει παρουσιάσει μέχρι στιγμής αναλυτική ατζέντα για μια ενδεχόμενη τριμερή συνάντηση.

Υπάρχουν, ωστόσο, αρκετά μέτωπα στα οποία οι τρεις χώρες έχουν άμεσα ή αντικρουόμενα συμφέροντα: ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι προσπάθειες για διπλωματική διευθέτηση, η στρατηγική σταθερότητα μετά τη λήξη της New START, οι πυρηνικοί εξοπλισμοί, οι εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας και η ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφαλείας στην περιοχή Ασίας–Ειρηνικού.

Αυτά αποτελούν προφανείς πιθανές θεματικές, όχι όμως επιβεβαιωμένη ημερήσια διάταξη.

Η διάκριση είναι κρίσιμη, καθώς η ίδια η ρωσική πλευρά επιμένει ότι πριν προχωρήσουν οι οργανωτικές προετοιμασίες πρέπει να έχει διευκρινιστεί τι ακριβώς θα μπορούσε να επιτευχθεί.

Οι επαφές Μόσχας–Ουάσιγκτον παραμένουν ενεργές

Το σενάριο της συνόδου εμφανίζεται σε μια περίοδο αυξημένων επαφών μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών.

Στις 5 Σεπτεμβρίου ο Βλαντίμιρ Πούτιν συναντήθηκε στη Μόσχα με τους Αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, στο πλαίσιο των προσπαθειών για πρόοδο στις συνομιλίες σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Οι δύο Αμερικανοί απεσταλμένοι μετέβησαν στη συνέχεια στο Κίεβο για επαφές με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Μέχρι στιγμής δεν έχει καταγραφεί αποφασιστική πρόοδος προς συνολική συμφωνία, αλλά οι δίαυλοι Μόσχας–Ουάσιγκτον παραμένουν ενεργοί.

Μια πιθανή συνάντηση Πούτιν–Τραμπ στο περιθώριο της APEC επομένως δεν θα προέκυπτε σε διπλωματικό κενό.

Η Κίνα στο κέντρο της εξίσωσης

Η πιθανή παρουσία του Σι Τζινπίνγκ αλλάζει σημαντικά το εύρος μιας τέτοιας συνάντησης.

Η Κίνα διατηρεί στρατηγική συνεργασία με τη Ρωσία, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί τον σημαντικότερο οικονομικό και γεωπολιτικό ανταγωνιστή των Ηνωμένων Πολιτειών.

Μόλις στα τέλη Αυγούστου, Πούτιν και Σι επαναβεβαίωσαν τη στενή στρατηγική σχέση των δύο χωρών, με τον Κινέζο πρόεδρο να υποστηρίζει ότι οι βάσεις της συνεργασίας Μόσχας–Πεκίνου θα ενισχυθούν περαιτέρω.

Παράλληλα, Ουάσιγκτον και Πεκίνο διατηρούν τους δικούς τους διαύλους επικοινωνίας παρά τις σοβαρές διαφορές τους σε εμπόριο, τεχνολογία και ασφάλεια.

Έτσι, μια τριμερής συνάντηση δεν θα ήταν απλώς μια διευρυμένη επαφή Πούτιν–Τραμπ, αλλά ένα πολύ ευρύτερο διπλωματικό γεγονός μεταξύ των τριών μεγαλύτερων πυρηνικών και γεωπολιτικών κέντρων ισχύος.

Από το σενάριο στην πραγματική σύνοδο υπάρχει ακόμη απόσταση

Η νέα δήλωση Ριαμπκόφ επιβεβαιώνει ότι η ιδέα βρίσκεται πράγματι πάνω στο τραπέζι, αλλά παράλληλα καταδεικνύει ότι οι προετοιμασίες δεν έχουν φτάσει ακόμη σε ώριμο στάδιο.

Για να προχωρήσει μια τέτοια συνάντηση χρειάζονται συμφωνία των τριών πλευρών, κοινά αποδεκτή ατζέντα και επαρκής προσδοκία ότι μπορεί να παραχθεί κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Η Σενζέν προσφέρει τον τόπο και τον χρόνο. Η Μόσχα δηλώνει διαθέσιμη και ο Πούτιν αναμένεται να βρεθεί εκεί. Το αν όμως το σενάριο θα εξελιχθεί σε πραγματική τριμερή σύνοδο θα εξαρτηθεί από τις διπλωματικές επαφές των επόμενων εβδομάδων.

Προς το παρόν, λοιπόν, δεν υπάρχει «ραντεβού» Πούτιν–Τραμπ–Σι. Υπάρχει όμως ένα ενεργό διπλωματικό σενάριο το οποίο η Ρωσία δηλώνει πλέον δημοσίως ότι είναι έτοιμη να εξετάσει, υπό την προϋπόθεση ότι η συνάντηση θα έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο και προοπτική αποτελέσματος.