Τα τελευταία χρόνια, οι δυνάμεις της Μέσης Ανατολής ανταγωνίζονται για περιφερειακή επιρροή και μόλις πρόσφατα άρχισαν να συνάπτουν νέες, σημαντικές συμφωνίες ασφαλείας μεταξύ τους.

Ωστόσο, όταν η κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα κλιμακώνεται, το τηλέφωνο εξακολουθεί να χτυπά στην Ουάσιγκτον, ακόμη κι αν κανείς δεν ανταποκρίνεται στις εντολές για στρατιωτική δράση.

Οι ΗΠΑ αποστασιοποιούνται στρατιωτικά από την αναχαίτιση των Χούθι στην Ερυθρά θάλασσα

«Πολλοί ειδικοί αδυνατούν να κατανοήσουν γιατί ο κ. Τραμπ διστάζει να δράσει στρατιωτικά για να βοηθήσει τη Σαουδική Αραβία σε αυτή την κατάσταση», δηλώνει ο Kenneth Katzman, ανώτερος ερευνητής στο Soufan Center και πρώην αναλυτής για τη Μέση Ανατολή στην Υπηρεσία Ερευνών του Κογκρέσου , επισημαίνει , αναφέροντας μεταξύ άλλων:

«Υπάρχουν επίσης ερωτήματα σχετικά με το γιατί δεν ασκεί μεγαλύτερη πίεση στο Ιράν», δήλωσε ο Katzman , τη στιγμή που οι μαχητές των Χούθι πετύχαιναν αυτό που μια δεκαετία συγκρούσεων τους είχε στερήσει, δηλαδή τον πλήρη έλεγχο ενός από τα πιο πολυσύχναστα θαλάσσια περάσματα παγκοσμίως για τη μεταφορά πετρελαίου και εμπορευματοκιβωτίων.

Την Παρασκευή, μαχητές των Χούθι  κατέλαβαν εκτός από την Μόκα και το νησί Μαγιούν (Mayyun), τη βραχονησίδα που χωρίζει το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ σε πλεύσιμους διαδρόμους.

Υπό το φως αυτών των εξελίξεων, ο διάδοχος του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν φέρεται να επικοινώνησε δύο φορές τηλεφωνικά με τον Ντόναλντ Τραμπ την Πέμπτη, αρχικά για να τον ενημερώσει σχετικά με την προέλαση προς τη Μόκα και στη συνέχεια για να πιέσει υπέρ αμερικανικών πληγμάτων, όταν η απώλεια της πόλης φαινόταν πλέον αναπόφευκτη.

Λέγεται ότι ο Τραμπ απέρριψε τα αιτήματά του και τις δύο φορές.

Μια επίσκεψη που πραγματοποίησε την ίδια ημέρα ο διοικητής της CENTCOM, Ναύαρχος Brad Cooper, αποκαλύπτει μια πιο ενδιαφέρουσα πτυχή της ιστορίας: έναν σύμμαχο σε εμφανή δυσχερή θέση και έναν Λευκό Οίκο που σταθμίζει προσεκτικά τον βαθμό στον οποίο θα επωμιστεί τις συνέπειες αυτής της δυσχέρειας.

Η κατάσταση στο πεδίο έχει ξεπεράσει προ πολλού τα θεωρητικά σενάρια απειλής.

Με έναν Αμερικανό πρόεδρο να ξεκινά μια πρωτοφανή εκστρατεία ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, πολλοί υποψιάζονται ότι τα ζητήματα της Μέσης Ανατολής ενδιαφέρουν τον Πρόεδρο Τραμπ μόνο στον βαθμό που επηρεάζουν τους ψηφοφόρους στην κάλπη, καθώς οι ενδιάμεσες εκλογές αποτελούν το κυρίαρχο ζήτημα της περιόδου.

Ιεράρχηση προτεραιοτήτων από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ

Ο Δρ. Kristian Alexander, αναλυτής ασφαλείας για την περιοχή του Κόλπου και πρώην ερευνητής στα ινστιτούτα Rabdan Security and Defense Institute και Trends Research & Advisory, δήλωσε  ότι η άρνηση του Τραμπ αντικατοπτρίζει ιεράρχηση προτεραιοτήτων και όχι αδιαφορία.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ήδη δεσμευμένες στην απευθείας αντιμετώπιση του Ιράν, και μια παρατεταμένη εκστρατεία στην Υεμένη θα διέσπασε τους πόρους που αφορούν τις πληροφορίες, την επιτήρηση, τον εναέριο ανεφοδιασμό και τα πλήγματα ακριβείας —πόροι που είναι ήδη περιορισμένοι— ενώ παράλληλα θα εξέθετε τις αμερικανικές δυνάμεις και βάσεις σε νέα αντίποινα.

Υπάρχει επίσης έντονος σκεπτικισμός σχετικά με το τι μπορούν να επιτύχουν οι αεροπορικές επιδρομές, σύμφωνα με τον έμπειρο ερευνητή.

Προηγούμενες επιχειρήσεις κατά των Χούθι έδειξαν ότι οι κινητές συστοιχίες πυραύλων, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), οι υπόγειες αποθήκες και το αποκεντρωμένο σύστημα διοίκησής τους είναι δύσκολο να εξουδετερωθούν από αέρος, και ότι τα πλήγματα μπορεί να επιφέρουν κόστος χωρίς να αλλάξουν τα εδαφικά δεδομένα, ελλείψει μιας αποτελεσματικής χερσαίας δύναμης στην Υεμένη.

Αυτό οδηγεί σε μια δαπανηρή εκστρατεία χωρίς σαφή διέξοδο.

Ο Alexander ερμηνεύει επίσης την άρνηση αυτή ως εκδήλωση του ενστίκτου του Τραμπ για συναλλακτική προσέγγιση απέναντι στους συμμάχους: καταφεύγει στη χρήση άμεσης βίας όταν πλήττεται αμερικανικό προσωπικό ή πλοία, και όχι αυτόματα κάθε φορά που ένας εταίρος αντιμετωπίζει μια περιφερειακή απειλή.

Η ανταλλαγή πληροφοριών τού επιτρέπει να στηρίζει το Ριάντ, ωθώντας παράλληλα τη Σαουδική Αραβία και τους γείτονές της να αναλάβουν οι ίδιοι μεγαλύτερο μέρος των πολεμικών επιχειρήσεων.

Ένα αμερικανικό πλήγμα ενέχει τον δικό του κίνδυνο κλιμάκωσης, καθώς οι Χούθι θα μπορούσαν να απαντήσουν πλήττοντας αμερικανικές βάσεις, σαουδαραβικές ενεργειακές εγκαταστάσεις ή τη ναυσιπλοΐα με πιο επιθετικό τρόπο, ωθώντας τις τιμές του πετρελαίου σε υψηλότερα επίπεδα, ακριβώς τη στιγμή που ο Τραμπ έχει τη μικρότερη δυνατή περιθώριο για κάτι τέτοιο στο εσωτερικό μέτωπο

Ο Αλεξάντερ εκτιμά ότι η Ουάσιγκτον θα συνεχίσει να ακολουθεί μια διαφοροποιημένη στρατηγική,  να διατηρεί τις ισχυρότερες δυνατότητές της για το Ιράν, ενώ παράλληλα θα περιορίζει τους Χούθι μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών, της αντιπυραυλικής άμυνας, των ναυτικών συνοδειών, της αναχαίτισης ιρανικών φορτίων όπλων και της υποστήριξης προς τις δυνάμεις της Σαουδικής Αραβίας και της κυβέρνησης της Υεμένης.

Τα άμεσα αμερικανικά πλήγματα παραμένουν στο τραπέζι μόνο εάν οι Χούθι αρχίσουν να στοχεύουν συστηματικά αμερικανικά πλοία ή αποδείξουν ότι μπορούν να κλείσουν οριστικά το στενό.

Η οπτική των ΗΠΑ για τη σχέση Ιράν-Χούθι

Το περίπλοκο στοιχείο, κατά την άποψή του, είναι ότι το Ιράν και οι Χούθι δεν αποτελούν ούτε ενιαία οντότητα ούτε δύο άσχετα μεταξύ τους μέρη.

Η Τεχεράνη παρέχει όπλα και πολιτική στήριξη, αλλά οι Χούθι διατηρούν τους δικούς τους εδαφικούς στόχους και τη δική τους διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Η άσκηση πίεσης στο Ιράν δεν θα εξάλειφε αυτόματα την απειλή των Χούθι, ενώ ένα πλήγμα κατά των Χούθι δεν θα μετέβαλλε απαραίτητα τους υπολογισμούς της Τεχεράνης.

Αυτή η ασυμμετρία εξυπηρετεί το Ιράν: η πίεση στο Μπαμπ αλ-Μαντέμπ εξαντλεί τους αμερικανικούς και σαουδαραβικούς πόρους, δημιουργεί ένα δεύτερο σημείο πίεσης τη στιγμή που η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ είναι ήδη προβληματική, και προσφέρει στην Τεχεράνη διαπραγματευτικό πλεονέκτημα χωρίς να απαιτείται η δέσμευση ιρανικών δυνάμεων στο ίδιο το στενό.

Η Σαουδαραβο-τουρκική διάσταση του ζητήματος

Το αίτημα του Ριάντ για άμεση αμερικανική παρέμβαση —παρά τη Συμφωνία Κοινής Άμυνας που υπογράφηκε πρόσφατα στη Μέκκα με την Τουρκία και το Πακιστάν— αναδεικνύει το χάσμα μεταξύ πολιτικής αλληλεγγύης και επιχειρησιακής ικανότητας.

Στην ουσία αποδεικνύει ότι αν και η Συμφωνία της Μέκκας ενδέχεται μελλοντικά να ενισχύσει τις διαβουλεύσεις και την αποτροπή μακροπρόθεσμα στην περιοχή της Μ. Ανατολής,  ωστόσο  στην παρούσα φάση παραμένει "κενό γράμμα"  επί του πεδίου της μάχης, αρνούμενες ή αδυνατώντας Τουρκία -Πακιστάν-Σαουδική Αραβία  να υποκαταστήσουν τις αμερικανικές δυνατότητες επιτήρησης, στοχοποίησης και πληγμάτων ακριβείας.

Συνεπώς αποδεικνύεται στην πράξη "άνθρακας ο χρυσός" και οι πομπώδεις εξαγγελίες Ερντογάν  για την Συμφωνία της Μέκκας, με κεκαλυμμένες απειλές κατά Ισραήλ και Ελλάδας.

Επαληθεύεται πλήρως η εκτίμησή μας σε προγενέστερο άρθρο μας , όπου προβλέπαμε την στάση της Τουρκίας απέναντι στους Χούθι ως  "Στρίβειν δια του αρραβώνος".