Την ανάγκη η Ευρώπη να ενισχύσει την παραγωγική, ενεργειακή και τεχνολογική της ισχύ απέναντι στις σύγχρονες γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις υπογράμμισε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξή του στο France 24. Με φόντο την ενεργειακή κρίση, τις διεθνείς εντάσεις και τις ραγδαίες εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη, ο κ. Πιερρακάκης τόνισε πως «χωρίς παραγωγή δεν υπάρχει ευρωπαϊκή ισχύς», επισημαίνοντας την ανάγκη για περισσότερες επενδύσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα, την καινοτομία και τη δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας, ενώ έθεσε ως στόχο τη δημιουργία της «Silicon Valley της Ευρώπης».

Αναλυτικά η συνέντευξη του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Προέδρου του Eurogroup Κυριάκου Πιερρακάκη στο France 24 και τους δημοσιογράφους Yuka Royer και FrancoisPicard

Ερώτηση: Κύριε Πιερρακάκη, σας ευχαριστούμε και πάλι. Είστε ο πρόεδρος του Eurogroup, το οποίο περιλαμβάνει τα 21 μέλη της Ευρωζώνης, της ζώνης του ενιαίου νομίσματος, του ευρώ. Το ουσιαστικό κλείσιμο (των Στενών του Ορμούζ), όπως μόλις ακούσαμε από τον Γάλλο υπουργό, και οι εντάσεις γύρω από τον Κόλπο προκαλούν ήδη τεράστιο αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία. Οι υψηλές τιμές της ενέργειας ωθήσαν πλέον προς τα πάνω τον γενικό πληθωρισμό στην Ευρωζώνη τον Απρίλιο, κυρίως λόγω του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Τι πρόκειται, λοιπόν, να θέσουν στη συνέχεια στην ατζέντα οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καταρχάς, επιτρέψτε μου να πω ότι είμαι πολύ χαρούμενος που βρίσκομαι μαζί σας και ότι είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συνεδρίαση της G7. Η γαλλική προεδρία της G7 κάνει εξαιρετική δουλειά. Το μόνο που θα ήθελα να πω είναι ότι υπάρχουν γεωπολιτικές διαχωριστικές γραμμές τις οποίες πρέπει να συζητήσουμε και για τις οποίες χρειάζεται να αναπτύξουμε ένα κοινό λεξιλόγιο μεταξύ μας.

Και, φυσικά, σε ευρωπαϊκό επίπεδο πρέπει να κάνουμε ακριβώς αυτό που υπονοεί η ερώτησή σας. Πρέπει να εφαρμόσουμε μια σειρά πολιτικών που να είναι συντονισμένες, ενορχηστρωμένες και αποτελεσματικές. Σε πολύ μεγάλο βαθμό, αυτό ακριβώς συζητούσαμε με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Είδαμε τι ίσχυε το 2022, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία. Ορισμένες από τις πολιτικές λειτούργησαν, κάποιες άλλες όχι. Έτσι, τώρα διαθέτουμε μια έτοιμη εργαλειοθήκη. Την έχουμε ήδη ενεργοποιήσει; Σε πολύ μεγάλο βαθμό, ναι.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ορίσει ότι τα μέτρα που λειτουργούν πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα στις εκάστοτε ανάγκες. Σε πολλές χώρες της Ευρωζώνης εφαρμόζουμε ακριβώς αυτά τα μέτρα.

Επομένως, όλα εξαρτώνται από το πώς θα εξελιχθεί αυτή η κρίση. Συμφωνώ με τον καλό μου φίλο, Ρολάν Λεσκύρ. Τα Στενά πρέπει να ανοίξουν. Δεν πρέπει να μετατραπούν σε δρόμο διοδίων. Όμως, η διάρκεια της κρίσης, η έντασή της και το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ μετά το τέλος της κρίσης θα καθορίσουν ακριβώς την τελική έκβαση.

Περιττό να πω ότι παρακολουθούμε στενά την κατάσταση, αλλά γνωρίζουμε ότι πρέπει να ενεργούμε καθημερινά με συντονισμένο τρόπο και να έχουμε πλήρη εικόνα των εξελίξεων.

Ερώτηση: Τώρα απαιτούνται συντονισμένες προσπάθειες. Συμφωνούμε σε αυτό. Υπάρχουν όμως διαφωνίες. Ο υπουργός Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Σκοτ Μπέσεντ, κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να συμμετάσχει στην προσπάθεια των ΗΠΑ να διαλύσουν τα χρηματοοικονομικά δίκτυα που στηρίζουν το ιρανικό καθεστώς, επισημαίνοντας επικριτικά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται ορισμένες φορές μόνες τους σε αυτή την προσπάθεια. Τι έχετε να πείτε επ’ αυτού;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Πρώτον, είμαστε μέρος της λύσης και όχι μέρος του προβλήματος σε ό, τι αφορά στα Στενά του Ορμούζ. Αυτό που μόλις περιγράψατε εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας που πραγματοποιείται εδώ στο Παρίσι, στο Μπερσί, την οποία ανέλαβε η γαλλική προεδρίατης G7: πώς να σταματήσει η χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

Όλοι μας, λοιπόν, αποτελούμε μέρος της λύσης και είμαστε αποφασισμένοι να συμβάλουμε. Αυτό όμως που κατανοούμε, και το οποίο όλοι αντιλαμβανόμαστε, είναι ότι ορισμένα ζητήματα υπερβαίνουν τις δυνατότητες μιας μόνο χώρας, ακόμη και της μεγαλύτερης και ισχυρότερης χώρας στον κόσμο.

Υπάρχουν ζητήματα που απαιτούν πολυμερή συνεργασία. Και χαίρομαι που μπορώ να πω ότι, στο πλαίσιο της συνάντησης -δεν μπορώ, όπως καταλαβαίνετε, να αναφερθώ ρητά σε όσα συζητήθηκαν- το πνεύμα των συζητήσεων ήταν εποικοδομητικό και θετικό.

Υπάρχει η κατανόηση ότι στα περισσότερα από τα ζητήματα που προσπαθούμε σήμερα να αντιμετωπίσουμε, είτε πρόκειται για την ενεργειακή κρίση που έχουμε μπροστά μας και τις γεωπολιτικές της προεκτάσεις, είτε πρόκειται για την τεχνητή νοημοσύνη και για το πώς θα τη ρυθμίσουμε, με αφορμή τις πρόσφατες εξελίξεις γύρω από το Mythos της Anthropic, χρειαζόμαστε ένα περισσότερο πολυμερές πλαίσιο συνεργασίας.

Και αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο όπου, για να είμαι ειλικρινής, η ίδια η έννοια της πολυμερούς συνεργασίας αμφισβητείται. Ωστόσο, υπάρχει η κοινή αντίληψη ότι ορισμένα ζητήματα καθιστούν αναγκαίο μεγαλύτερο και βαθύτερο συντονισμό μεταξύ μας.

Ερώτηση: Η πολυμερής συνεργασία είναι μια λέξη-κλειδί, γιατί το 2008, απέναντι στη χρηματοπιστωτική κρίση, όλοι έπρεπε να κινούνται στην ίδια γραμμή. Οι καιροί είναι διαφορετικοί το 2026. Την Παρασκευή, ο Ντόναλντ Τραμπ πρόκειται να ορκίσει προσωπικά τον νέο πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών (FederalReserve). Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επικρίνει τα υψηλά επιτόκια, την ώρα όμως που ο πληθωρισμός παραμένει. Βλέπετε να διαμορφώνεται στο εξής μια απόκλιση μεταξύ της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και εκείνης της Federal Reserve;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καταρχάς, επειδή με ρωτήσατε για τα επιτόκια, για εμάς τα επιτόκια και η πολιτική επιτοκίων συνδέονται άρρηκτα με την ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, την οποία οφείλουμε να διαφυλάξουμε και να προστατεύσουμε.

Ερώτηση: Και τι θα συμβεί αν η Federal Reserve δεν είναι πλέον ανεξάρτητη;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Η Federal Reserve διαθέτει μια θεσμικά κατοχυρωμένη ανεξαρτησία, όπως αυτή προβλέπεται από την αρχιτεκτονική των θεσμών της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών. Ωστόσο, αυτό που μπορώ να σας πω είναι ποια είναι η δική μας πολιτική.

Η διατλαντική σχέση, η οποία συνδέεται με το ζήτημα που θέσατε, αλλά και με πολλά άλλα ζητήματα -ανέφερα προηγουμένως την τεχνητή νοημοσύνη- είναι, κατά την άποψή μου, μια σχέση υπαρξιακής σημασίας. Και είναι μια σχέση που πρέπει να υπερβαίνει κατά πολύ τη συγκυρία, τη ρητορική της στιγμής ή το εκάστοτε θέμα της επικαιρότητας.

Ερώτηση: Τι θα συμβεί αν τα επιτόκια αυξηθούν στην Ευρώπη και μειωθούν στις Ηνωμένες Πολιτείες;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Εφόσον, ή αν συμβεί κάτι τέτοιο, θα ακολουθήσουν περαιτέρω οικονομικές συζητήσεις. Δεν πρόκειται να σχολιάσω ένα τέτοιο ενδεχόμενο εκ των προτέρων. Είναι κάτι που θα αξιολογήσουμε με βάση τα πραγματικά δεδομένα.

Αυτό που μπορώ να πω συνολικά για τη σχέση μας είναι ότι, στο πλαίσιο της G7, είχαμε μόλις συναντήσεις με τους ομολόγους μας από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ιαπωνία.

Έχουμε την τάση να υπερδραματοποιούμε το παρόν και να υποτιμούμε το μέλλον, ακόμη και το εγγύς μέλλον. Υπάρχει, ωστόσο, η κοινή κατανόηση ότι, λόγω της σοβαρότητας των ζητημάτων που συζητούμε και για τα οποία αναζητούμε λύσεις, χρειαζόμαστε καλύτερο συντονισμό μεταξύ μας.

Και θεωρώ ότι αυτή η ανάγκη γίνεται ολοένα πιο εμφανής όσο δυσκολότερα καθίστανται τα ζητήματα που αντιμετωπίζουμε, είτε πρόκειται για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, είτε για την τεχνητή νοημοσύνη, είτε για τον τρόπο αντιμετώπισης της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ.

Κατανοούμε ότι οι επιπτώσεις είναι παγκόσμιες και, ως εκ τούτου, η λύση που απαιτείται είναι εκ φύσεως παγκόσμια.

Ερώτηση: Θα μπορούσε η σημερινή κρίση να επηρεάσει και τα μακροπρόθεσμα σχέδια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Eurogroup, όπως την τραπεζική ένωση και την ενοποίηση των κεφαλαιαγορών;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Ναι, ασφαλώς, και πράγματι πρέπει να τα επηρεάσει. Διότι, αν εξετάσουμε όσα μας ανέφερε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σε πρόσφατη συνεδρίαση του Eurogroup, όπου παρουσίασε μια αξιολόγηση των ενεργειών που ανέλαβε η Ευρώπη από το 2022 και μετά, το συμπέρασμα ήταν ότι τα μέτρα που υιοθετήθηκαν από το 2022 περιόρισαν τις επιπτώσεις της σημερινής κρίσης κατά 12% συγκριτικά με ένα σενάριο στο οποίο δεν θα είχαν ληφθεί καθόλου μέτρα τότε. Δηλαδή, η διαφοροποίηση από τις ρωσικές ενεργειακές πηγές και οι επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές απέδωσαν ουσιαστικά αποτελέσματα.

Επομένως, πρέπει να κάνουμε ακόμη περισσότερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πρέπει να παράγουμε περισσότερο. Για την Ευρώπη ισχύει ένα απλό αξίωμα: χωρίς παραγωγή, δεν υπάρχει ισχύς.

Πρέπει να αντιληφθούμε ότι οφείλουμε να βάλουμε σε τάξη τις ευρωπαϊκές μας υποθέσεις. Και αυτό έχει σημαντικές συνέπειες για την ενεργειακή πολιτική: περισσότερη αποθήκευση ενέργειας, περισσότερες επενδύσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα, περισσότερη καινοτομία και μια ευρύτερη, πραγματικά ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.

Αυτό αποτελεί ένα πρώτο πακέτο λύσεων που πρέπει οπωσδήποτε να εξετάσουμε και να εφαρμόσουμε. Υπάρχει όμως και η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, την οποία συζητούμε εδώ και χρόνια. Την είχαμε προσεγγίσει στο παρελθόν μέσω της Ένωσης Κεφαλαιαγορών και της Τραπεζικής Ένωσης, όπως πολύ σωστά επισημάνατε. Αν συγκεντρώσουμε όλα αυτά τα στοιχεία, προκύπτει ουσιαστικά αυτό που χρειάζεται σήμερα η Ευρώπη.

Εξακολουθούμε να λειτουργούμε σε ένα κατακερματισμένο περιβάλλον 27 επιμέρους κεφαλαιαγορών και δεν αξιοποιούμε πλήρως αυτή τη δυναμική. Δεν κατευθύνουμε επαρκώς τις αποταμιεύσεις προς τις επενδύσεις. Και αυτό είναι κρίσιμο τόσο για την οικονομική ανάπτυξη όσο και για τη χρηματοδότηση της ενεργειακής μετάβασης.

Το γνωρίζουμε. Το γνωρίζουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες. Το γνωρίζουν οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρώπης. Μπορώ να σας το διαβεβαιώσω.

Σήμερα, το ζητούμενο είναι η υλοποίηση. Όλα έχουν ήδη αποτυπωθεί στα κείμενα στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είτε πρόκειται για την έκθεση Ντράγκι είτε για την έκθεση Λέττα. Γνωρίζουμε πολύ καλά τι πρέπει να κάνουμε. Τώρα βρισκόμαστε στη φάση της εφαρμογής.

Ερώτηση: Με τον πληθωρισμό να αυξάνεται και πολλά νοικοκυριά να δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο αυξημένο κόστος ζωής, ίσως να είναι δύσκολο να ζητήσει κανείς από τους πολίτες να επενδύσουν περισσότερο. Είναι πράγματι η κατάλληλη στιγμή για να επενδύσει κανείς αντί να διατηρεί τα χρήματά του σε μετρητά;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Πρόκειται αναμφίβολα για μια πρόκληση, διότι αυτή τη στιγμή πρέπει να έχουμε κατά νου τρεις βασικές παραμέτρους.

Πρώτον, ως πολιτικοί και ως υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής γνωρίζουμε ότι οφείλουμε να στηρίξουμε τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, διότι υπάρχουν άνθρωποι που πλήττονται βαθιά από αυτή την κρίση και παρακολουθούν με αγωνία τις αποφάσεις μας.

Δεύτερον, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η ενεργειακή κρίση δεν θα εξελιχθεί σε δημοσιονομική κρίση. Είδατε σήμερα τις εξελίξεις στις αγορές ομολόγων. Σε πολύ μεγάλο βαθμό, οι κινήσεις αυτές αντανακλούν την αβεβαιότητα που προκαλούν οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ. Ταυτόχρονα, γνωρίζουμε καλά ότι η οικονομική πολιτική πρέπει να λαμβάνει υπόψη της τη λειτουργία και τα μηνύματα των αγορών.

Τρίτον, οι αποφάσεις που λαμβάνουμε βραχυπρόθεσμα επηρεάζουν βαθιά τις μακροπρόθεσμες εξελίξεις. Αρκεί να θυμηθούμε την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970. Πολλές από τις αποφάσεις εκείνης της περιόδου είχαν μόνιμο αποτύπωμα: η ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας, ιδίως στη Γαλλία, η εντατικοποίηση των ερευνών για πετρέλαιο στη Βόρεια Θάλασσα και η δημιουργία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας. Την ίδια περίοδο, η Ευρώπη ανέπτυξε μια μακροχρόνια εξάρτηση από τις σοβιετικές, και αργότερα ρωσικές, ενεργειακές πηγές.

Ορισμένες από τις συνέπειες εκείνης της ενεργειακής κρίσης ήταν θετικές, άλλες αποδείχθηκαν αρνητικές.

Γι’ αυτό και πρέπει να διασφαλίσουμε ότι όσα κάνουμε σήμερα για την αντιμετώπιση της τρέχουσας κρίσης θα είναι συμβατά με τις μακροπρόθεσμες φιλοδοξίες της Ευρώπης.

Το κρίσιμο ερώτημα για την Ευρώπη είναι αν μπορούμε να ενισχύσουμε την κυριαρχία μας, όχι κατ’ ανάγκην την αυτονομία μας, καθώς η αυτονομία δεν ταυτίζεται πλήρως με την κυριαρχία.

Πρέπει να κατανοήσουμε πώς θα γίνουμε πιο κυρίαρχοι, είτε στον τομέα της τεχνολογίας είτε συνολικά στην ικανότητά μας να προβάλλουμε ισχύ. Όπως είπα και προηγουμένως: χωρίς παραγωγή, δεν υπάρχει ισχύς.

Πρέπει να ενισχύσουμε τις παραγωγικές και στρατηγικές μας δυνατότητες και να προχωρήσουμε γρήγορα στην υλοποίηση αυτής της στρατηγικής μας.

Ερώτηση: Επιστρέφοντας στο θέμα της τεχνητής νοημοσύνης, είδαμε νωρίτερα φέτος τις δυνατότητες -και τις δυνητικές επιπτώσεις- μεθόδων που ανέπτυξε η Anthropic, οι οποίες θα μπορούσαν να προκαλέσουν κατάρρευση των παγκόσμιων χρηματοπιστωτικών αγορών μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Είναι σήμερα οι τράπεζες ασφαλείς απέναντι στις απειλές της τεχνητής νοημοσύνης;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καταρχάς, πρόκειται για μια συζήτηση με εκθετική δυναμική. Κάθε τεχνολογική καινοτομία εξελίσσεται εκθετικά. Πάντοτε. Η πρόκληση για όλους μας είναι ότι σήμερα η ταχύτητα αυτής της εκθετικής αλλαγής δεν μετριέται πλέον σε χρόνια, αλλά σε μήνες ή ακόμη και σε εβδομάδες.

Σήμερα το επίκεντρο της συζήτησης είναι το μεγάλο γλωσσικό μοντέλο Mythos της Anthropic. Ωστόσο, σε λίγους μήνες -ή και νωρίτερα- ενδέχεται να δούμε μια άλλη εταιρεία στις Ηνωμένες Πολιτείες να πραγματοποιεί ένα αντίστοιχο τεχνολογικό άλμα, και στη συνέχεια μια άλλη στην Κίνα ή σε οποιοδήποτε άλλο μέρος του κόσμου.

Εστιάζουμε συχνά στο δέντρο και χάνουμε το δάσος όταν περιορίζουμε τη συζήτησή μας σε ένα συγκεκριμένο μεγάλο γλωσσικό μοντέλο. Το ευρύτερο ερώτημα είναι πώς θα ρυθμίσουμε με τον βέλτιστο τρόπο την τεχνητή νοημοσύνη.

Και για να το επιτύχουμε αυτό, καμία χώρα στον κόσμο δεν είναι αρκετά μεγάλη ώστε να δράσει μόνη της. Απαιτείται παγκόσμιος, πολυμερής συντονισμός.

Ίσως χρειαστεί να δημιουργήσουμε και νέους θεσμούς, ώστε να παρακολουθούμε και να καθοδηγούμε την ανάπτυξη αυτών των τεχνολογιών. Διότι, πράγματι, η τεχνητή νοημοσύνη έχει τεράστιες θετικές προοπτικές. Θυμίζει μια «κούρσα προς τη Σελήνη» ως προς την αύξηση της παραγωγικότητας που μπορεί να προσφέρει. Ταυτόχρονα, όμως, ενέχει και χαρακτηριστικά μιας «κούρσας πυρηνικών εξοπλισμών», καθώς μπορεί να επιφέρει σοβαρές αρνητικές συνέπειες.

Αναφερθήκατε στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και στους κινδύνους που ανακύπτουν για τη σταθερότητά του, καθώς και στις προκλήσεις για την κυβερνοασφάλεια των θεσμών. Ναι, αυτή η ανησυχία είναι απολύτως υπαρκτή.

Ταυτόχρονα, όμως, οι δυνατότητές μας να προστατευθούμε θα αυξάνονται όσο περισσότερο μελετούμε αυτές τις τεχνολογίες και αποκτούμε πρόσβαση σε αυτές. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν μπορούμε να αναπτύξουμε γρήγορα τις αναγκαίες δυνατότητες και να δημιουργήσουμε το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο, ώστε να περιορίσουμε τους κινδύνους και, ταυτόχρονα, να αξιοποιήσουμε τα σημαντικά οφέλη παραγωγικότητας που προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη.

Ερώτηση: Αναφέρεστε στη ρύθμιση και στο θεσμικό πλαίσιο, αλλά στο επίπεδο της κλιμάκωσης δεν υπάρχει ακόμη ένας πραγματικά πανευρωπαϊκός πρωταθλητής. Υπάρχει η γαλλική Mistral στον χώρο των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, αλλά όχι ένας ευρωπαϊκός πρωταθλητής με την ευρεία έννοια. Σας προβληματίζει το γεγονός ότι δεν έχει υπάρξει μια πραγματικά πανευρωπαϊκή προσπάθεια για την ανάπτυξη τέτοιων εταιρειών;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Αν μου επιτρέπετε, ως πρόεδρος του Eurogroup θεωρώ τη Mistral ευρωπαϊκό πρωταθλητή και όχι απλώς γαλλικό πρωταθλητή.

Και πιστεύω ότι πρέπει να καλλιεργήσουμε αυτή τη νοοτροπία σε ολόκληρη την Ευρώπη - είτε στον τραπεζικό τομέα είτε στις τηλεπικοινωνίες είτε σε οποιονδήποτε άλλο κλάδο. Πρέπει να αφήσουμε πίσω μας τη λογική των εθνικών πρωταθλητών που λειτουργούν σε 27 κατακερματισμένες αγορές. Αυτό που χρειάζεται η Ευρώπη είναι ευρωπαϊκοί πρωταθλητές, ικανοί να αναπτυχθούν σε κλίμακα και να ανταγωνιστούν διεθνώς.

Αυτό ακριβώς είναι η μεγάλη πρόκληση που αντιμετωπίζουμε σήμερα ως υπουργοί Οικονομικών και ως Ευρωπαίοι ηγέτες.

Αν εξετάσουμε τον τραπεζικό τομέα, για παράδειγμα, και συγκρίνουμε τις ευρωπαϊκές τράπεζες με τις αμερικανικές ή τις κινεζικές, το ερώτημα είναι κατά πόσον πραγματοποιούν τις απαραίτητες τεχνολογικές επενδύσεις ώστε να συμμετάσχουν αποτελεσματικά στον νέο παγκόσμιο ανταγωνισμό.

Η ειλικρινής απάντηση είναι ότι δεν επενδύουν στην τεχνολογία με την κλίμακα και την ταχύτητα που απαιτούνται. Από πλευράς μεγέθους, οι ευρωπαϊκές τράπεζες μοιάζουν περισσότερο με τις τράπεζες του Ηνωμένου Βασιλείου ή της Ιαπωνίας.

Το θέμα αυτό έχει ήδη συζητηθεί στο Eurogroup και σκοπεύουμε να συνεχίσουμε τη συζήτηση σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διότι κατανοούμε ότι η Ευρώπη χρειάζεται μεγαλύτερη τραπεζική ενοποίηση - περισσότερες διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές στον τραπεζικό τομέα.

Η συζήτηση, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την τεχνητή νοημοσύνη. Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί βεβαίως κρίσιμο στοιχείο και, σε μεγάλο βαθμό, μια στρατηγική υποδομή. Στην ουσία, πρόκειται για μια ευρύτερη συζήτηση σχετικά με την τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης: τι αποφασίζουμε να κάνουμε, πότε το κάνουμε και με ποιον τρόπο το υλοποιούμε.

Χρειάζεται να λάβουμε συνειδητές αποφάσεις.

Υπάρχουν τομείς στους οποίους η Ευρώπη διαθέτει ήδη εξαιρετικούς παγκόσμιους πρωταθλητές: η ASML στην Ολλανδία, η Mistral στη Γαλλία, αλλά και εταιρείες υποδομών όπως η Ericsson και η Nokia στον τομέα των δικτύων 5G.

Το ζητούμενο είναι αν μπορούμε να ενισχύσουμε περαιτέρω αυτές τις εταιρείες, ώστε να εξελιχθούν όχι μόνο σε ευρωπαϊκούς αλλά σε πραγματικά παγκόσμιους πρωταθλητές, και αν μπορούμε να δημιουργήσουμε γύρω τους τα κατάλληλα οικοσυστήματα.

Αυτή είναι η πρόκληση. Αυτό είναι το βασικό κριτήριο επιτυχίας για όλους μας.

Ερώτηση: Μια τελευταία σύντομη ερώτηση. Ο τεχνολογικός κλάδος αντιπροσωπεύει σχεδόν το 40% της συνολικής κεφαλαιοποίησης της WallStreet. Συνιστά αυτό πρόβλημα για την Ευρώπη;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Η εστίασή μας δεν πρέπει να είναι πρωτίστως στις αποτιμήσεις των χρηματιστηριακών αγορών.

Το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν διαθέτουμε αρκετούς τεχνολογικούς πρωταθλητές ώστε να συμμετέχουμε ισότιμα σε αυτόν τον παγκόσμιο ανταγωνισμό.

Με άλλα λόγια, βρισκόμαστε σε σχέση ασύμμετρης αλληλεξάρτησης; Διότι πλήρης αυτονομία δεν είναι εφικτή. Μπορούμε να επιδιώξουμε μεγαλύτερη αυτονομία σε ορισμένους κρίσιμους τομείς που συνδέονται με την εθνική ασφάλεια. Στους υπόλοιπους τομείς, το ζητούμενο είναι να μην καταλήξουμε σε μια σχέση όπου εξαρτόμαστε δυσανάλογα από άλλους.

Το ερώτημα, λοιπόν, είναι αν μπορούμε να λάβουμε τις κατάλληλες αποφάσεις ώστε να αναδείξουμε τεχνολογικούς πρωταθλητές σε πολλούς κλάδους και να αποφύγουμε μια σχέση ασύμμετρης αλληλεξάρτησης τόσο με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και με την Κίνα.

Πιστεύω ότι μπορούμε. Αυτό είναι το φυσικό συμπέρασμα τόσο της έκθεσης Ντράγκι όσο και της έκθεσης Λέττα. Αυτή είναι η Ευρώπη που μπορούμε να οικοδομήσουμε και αυτή είναι η φιλοδοξία της σημερινής γενιάς Ευρωπαίων υπευθύνων χάραξης πολιτικής.

Ερώτηση: Άρα μπορούμε να περιμένουμε κάποια στιγμή να δούμε μια ευρωπαϊκή WallStreet.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα έλεγα ότι ας δημιουργήσουμε πρώτα τη Silicon Valley της Ευρώπης και όλα τα υπόλοιπα θα ακολουθήσουν.