Να επιστρέψουν τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα ως «δανεικά» από το Βρετανικό Μουσείο; Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απορρίπτει μια τέτοια προοπτική, εφόσον προϋποθέτει ότι η ελληνική πλευρά θα αναγνωρίσει το βρετανικό μουσείο ως ιδιοκτήτη τους. Με άρθρο του στη βρετανική εφημερίδα Guardian, ο πρωθυπουργός επαναφέρει τη θέση της Αθήνας για μόνιμη επανένωση των Γλυπτών, απαντώντας στην πρόσφατη αναφορά του διευθυντή του Μουσείου σε ένα διαφορετικό πολιτιστικό δάνειο, εκείνο της Ταπισερί της Μπαγιέ.

Η παρέμβαση έρχεται ενώ συνεχίζεται η διαφωνία για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν να βρεθούν μαζί στην Αθήνα τα σωζόμενα τμήματα του γλυπτού διακόσμου του Παρθενώνα. Για την ελληνική πλευρά, το εμπόδιο δεν αφορά μόνο τη διάρκεια μιας πιθανής παραμονής των Γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης. Αφορά και το ποιος θα αναγνωρίζεται ως κύριός τους στη συμφωνία που θα επιλεγεί.

Το παράδειγμα που έφερε το Βρετανικό Μουσείο

Η αφορμή δόθηκε από την Ταπισερί της Μπαγιέ, το μεσαιωνικό κέντημα μήκους σχεδόν 70 μέτρων που μεταφέρθηκε από τη Γαλλία στη Βρετανία για προσωρινή έκθεση. Ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλινναν, είχε αναφερθεί στη συμφωνία αυτή ως παράδειγμα διεθνούς πολιτιστικής συνεργασίας που θα μπορούσε να προσφέρει μια διέξοδο και στις συνομιλίες για τα Γλυπτά.

Μητσοτάκης: «Δεν δεχόμαστε απειλές από κανέναν»

Ο Μητσοτάκης αντιτείνει ότι οι δύο περιπτώσεις δεν είναι αντίστοιχες. Η Γαλλία παραχώρησε προσωρινά ολόκληρη την Ταπισερί, η οποία θα επιστρέψει ως ενιαίο έργο. Τα Γλυπτά του Παρθενώνα, αντίθετα, δημιουργήθηκαν για ένα συγκεκριμένο αρχιτεκτονικό σύνολο, τμήματα του οποίου βρίσκονται σήμερα σε διαφορετικές χώρες.

Στο άρθρο του θέτει το ερώτημα αν κάποιος θα πρότεινε να κοπεί στα δύο η Ταπισερί, ώστε το ένα τμήμα να εκτίθεται στη Βρετανία και το άλλο στη Γαλλία. Με αυτή τη σύγκριση εξηγεί γιατί η ελληνική κυβέρνηση δεν θεωρεί τον προσωρινό δανεισμό του γαλλικού έργου κατάλληλο πρότυπο για τη διευθέτηση της υπόθεσης του Παρθενώνα.

Το ζήτημα της κυριότητας παραμένει ανοιχτό

Το Βρετανικό Μουσείο υποστηρίζει ότι κατέχει νόμιμα τα Γλυπτά που βρίσκονται στη συλλογή του. Στην πάγια πολιτική του για τους δανεισμούς προβλέπεται ότι το μουσείο που παραλαμβάνει ένα αντικείμενο αναγνωρίζει την κυριότητά του. Η Ελλάδα δεν αποδέχεται αυτή την προϋπόθεση για τα Γλυπτά του Παρθενώνα και ζητά τη μόνιμη επανένωσή τους στην Αθήνα.

Ο πρωθυπουργός επαναλαμβάνει στον Guardian ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να συναινέσει σε ρύθμιση που θα την υποχρέωνε να αναγνωρίσει τη βρετανική κυριότητα. Συνδέει το αίτημα της επανένωσης με τον τρόπο έκθεσης των Γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης, όπου τα σωζόμενα τμήματα θα μπορούσαν να παρουσιαστούν μαζί, με οπτική επαφή με τον Παρθενώνα.

Παράλληλα, αναφέρει ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να συνοδευτεί από ευρύτερη πολιτιστική συνεργασία Ελλάδας και Βρετανίας, με ανταλλαγές εκθεμάτων, κοινές επιστημονικές δράσεις και προγράμματα συντήρησης. Η Αθήνα, επομένως, δεν απορρίπτει τη συνεργασία με το Βρετανικό Μουσείο, αλλά τον όρο του δανεισμού που θα συνεπαγόταν αναγνώριση της κυριότητάς του επί των Γλυπτών.

Τι συμβαίνει με τις συνομιλίες Αθήνας και Λονδίνου

Η νέα παρέμβαση δημοσιεύεται μετά από βρετανικό ρεπορτάζ που παρουσίασε τις συνομιλίες ως ουσιαστικά παγωμένες. Η Telegraph ανέφερε ότι δεν διεξάγονται αυτή την περίοδο διαπραγματεύσεις, ενώ άλλες πηγές κοντά στις επαφές αμφισβήτησαν ότι η διαδικασία έχει καταρρεύσει οριστικά.

Η δημόσια τοποθέτηση του Μητσοτάκη δεν ανακοινώνει νέα συμφωνία ούτε χρονοδιάγραμμα επιστροφής των Γλυπτών. Ξεκαθαρίζει, ωστόσο, το σημείο στο οποίο η ελληνική κυβέρνηση δεν προτίθεται να υποχωρήσει, τα Γλυπτά δεν μπορούν να παρουσιαστούν στην Ελλάδα ως αντικείμενα που η χώρα δανείζεται από το Βρετανικό Μουσείο, αναγνωρίζοντας την κυριότητά του.