Η νέα ρύθμιση δίνει στους παρόχους τη δυνατότητα να ενημερώνουν τον ΔΕΔΔΗΕ για καταναλωτές με ανεξόφλητες οφειλές, ώστε να περιορίζεται η δυνατότητα μετακίνησής τους από εταιρεία σε εταιρεία χωρίς προηγουμένως να έχουν τακτοποιήσει τα χρέη τους.

Το μέτρο έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας υπολογίζονται περίπου στα 3 δισ. ευρώ.

Το ΥΠΕΝ συνδέει μεγάλο μέρος του προβλήματος με το φαινόμενο που έχει γίνει γνωστό ως «ενεργειακός τουρισμός»: καταναλωτές που αφήνουν ανεξόφλητες οφειλές και στη συνέχεια αλλάζουν διαδοχικά πάροχο, εκμεταλλευόμενοι τα κενά του υφιστάμενου συστήματος.

Τρεις επισημάνσεις και… μπλόκο

Η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αλλάζει προμηθευτή έως ότου εξοφλήσει ή ρυθμίσει τις οφειλές του, εφόσον έχει καταγραφεί τρεις φορές ως οφειλέτης στο σχετικό σύστημα.

Εδώ, όμως, αρχίζουν τα κρίσιμα ερωτήματα.

Η υπουργική απόφαση δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί σε ΦΕΚ, με αποτέλεσμα να μην έχουν γίνει γνωστές όλες οι λεπτομέρειες εφαρμογής.

Και τα ερωτήματα είναι πολλά:

Οι τρεις επισημάνσεις αντιστοιχούν σε τρεις απλήρωτους λογαριασμούς;

Υπάρχει διαφορετική αντιμετώπιση ανάλογα με το ύψος της οφειλής;

Θα αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο κάποιος που χρωστά 150 ευρώ και κάποιος που έχει οφειλή 6.000 ευρώ;

Οι τρεις επισημάνσεις θα οδηγούν μόνο σε μπλοκάρισμα αλλαγής παρόχου ή μπορούν να οδηγήσουν και σε διακοπή ηλεκτροδότησης;

Θα πρέπει οι επισημάνσεις να προέρχονται από τρεις διαφορετικούς παρόχους ή μπορεί να γίνουν και από τον ίδιο;

Οι απαντήσεις σε αυτά τα σημεία είναι κρίσιμες, καθώς από αυτές θα εξαρτηθεί στην πράξη το εύρος του μέτρου.

Παρά τρίχα τραγωδία στον κυπριακό ουρανό! Τουρκικά drones και μαχητικά παραλίγο να "θερίσουν" επιβατικό Boeing

Στο τραπέζι ακόμη και η διακοπή ρεύματος

Πριν από την οριστικοποίηση της ρύθμισης είχαν δημοσιευθεί πληροφορίες για ένα αυστηρότερο μοντέλο αντιμετώπισης των συστηματικών οφειλετών.

Σύμφωνα με τον τότε σχεδιασμό, μετά από δύο ανεξόφλητους λογαριασμούς ο πάροχος θα ενημέρωνε τον καταναλωτή μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και θα του πρότεινε διακανονισμό.

Ο καταναλωτής θα είχε στη συνέχεια προθεσμία για να αποδεχθεί τη ρύθμιση.

Σε περίπτωση άρνησης ή μη τήρησης του διακανονισμού, ο πάροχος θα μπορούσε να καταχωρίσει στο πληροφοριακό σύστημα του ΔΕΔΔΗΕ την επισήμανση του πελάτη ως υπερήμερου και να ζητήσει την απενεργοποίηση του μετρητή.

Εάν η οφειλή παρέμενε ανεξόφλητη και δεν υπήρχε συμφωνία ρύθμισης, θα μπορούσε να ακολουθήσει καταγγελία της σύμβασης και παύση εκπροσώπησης της παροχής.

Με απλά λόγια: το περιθώριο για κάποιον που αφήνει συστηματικά απλήρωτους λογαριασμούς στενεύει σημαντικά.

Το μεγάλο «αγκάθι» της απόφασης του ΣτΕ

Η νέα παρέμβαση του ΥΠΕΝ δεν έρχεται σε κενό.Υπάρχει ένα σημαντικό προηγούμενο από το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Τον Σεπτέμβριο του 2020, το ΣτΕ είχε κρίνει ότι δεν μπορεί να επιβάλλεται ένα γενικό και απόλυτο μπλόκο στην αλλαγή παρόχου αποκλειστικά και μόνο επειδή ένας καταναλωτής έχει οφειλές προς προηγούμενο προμηθευτή.

Το δικαστήριο είχε αναγνωρίσει ότι η αντιμετώπιση των ληξιπρόθεσμων οφειλών αποτελεί θεμιτό σκοπό.

Ωστόσο, έκρινε ότι ένα οριζόντιο μέτρο που αντιμετωπίζει όλους τους οφειλέτες με τον ίδιο τρόπο δεν είναι αναγκαίο ούτε αναλογικό.Και εδώ βρίσκεται η ουσία.

Δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητο ότι ένας καταναλωτής που χρωστά 150 ευρώ βρίσκεται στην ίδια κατάσταση με κάποιον που οφείλει 6.000 ευρώ.

Ούτε μπορούν να αγνοούνται οι διαφορετικές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες κάθε νοικοκυριού.

Η νέα προσπάθεια του ΥΠΕΝ

Με το νέο σύστημα, το υπουργείο επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο στοχευμένο πλαίσιο, ώστε να αντιμετωπίζονται κυρίως οι περιπτώσεις συστηματικής αποφυγής πληρωμής.

Το μεγάλο στοίχημα είναι αν η νέα διαδικασία θα καταφέρει να σταθεί απέναντι στις απαιτήσεις της αναλογικότητας και ταυτόχρονα να περιορίσει το φαινόμενο του «ενεργειακού τουρισμού».

Η ρύθμιση προέκυψε μετά τη σύμφωνη γνώμη της ΡΑΑΕΥ και τη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης.

Όμως το τελικό κείμενο της υπουργικής απόφασης και οι λεπτομέρειες εφαρμογής της είναι αυτές που θα δείξουν πόσο αυστηρό θα είναι τελικά το νέο καθεστώς.

Το μήνυμα προς τους οφειλέτες είναι πλέον ξεκάθαρο

Η εποχή κατά την οποία ένας καταναλωτής μπορούσε να αφήσει πίσω του χρέη και να μετακινείται από πάροχο σε πάροχο χωρίς ουσιαστικό εμπόδιο φαίνεται να πλησιάζει στο τέλος της.

Το ΥΠΕΝ επιχειρεί να κλείσει αυτή την «τρύπα» και να βάλει φρένο στους στρατηγικούς κακοπληρωτές.

Το κρίσιμο, όμως, είναι να μην βρεθούν στο ίδιο καλάθι οι συστηματικοί οφειλέτες με νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν πραγματική οικονομική αδυναμία.

Γιατί το ρεύμα δεν είναι μια συνηθισμένη εμπορική υπηρεσία.Είναι βασική ανάγκη.

Και όσο αυστηρότερο γίνεται το σύστημα για όσους δεν πληρώνουν, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά το πώς θα προστατευθούν εκείνοι που απλώς δεν μπορούν να πληρώσουν.

Το επόμενο διάστημα, όταν δημοσιευθούν όλες οι λεπτομέρειες, θα φανεί αν πρόκειται για ένα στοχευμένο «φρένο» στον ενεργειακό τουρισμό ή για ένα πολύ ευρύτερο μπλόκο που θα αλλάξει ριζικά τους κανόνες στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.