Μια διαφορετική Μόνα Λίζα, με τις ουλές που αφήνει η διπλή μαστεκτομή στο στήθος, εμφανίστηκε έξω από το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου (Istituto Nazionale dei Tumori – INT) στο Μιλάνο, σε μια νέα τοιχογραφία του καλλιτέχνη aleXsandro Palombo, με στόχο την ευαισθητοποίηση για τον καρκίνο του μαστού.
Το έργο παρουσιάστηκε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Μαστού και φέρνει στον δημόσιο χώρο μια πραγματικότητα που συχνά παραμένει αθέατη: τα σημάδια που αφήνει στο σώμα η χειρουργική επέμβαση και οι αλλαγές που βιώνουν πολλές γυναίκες μετά τη θεραπεία.
Όπως μεταδίδουν τα ιταλικά μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων η La Repubblica, η Adnkronos και το Arte Magazine, ο καλλιτέχνης χρησιμοποιεί τη μορφή της Τζοκόντα για να αναδείξει τη σημασία της πρόληψης, των προληπτικών εξετάσεων και της έγκαιρης διάγνωσης.
Η Μόνα Λίζα αποκαλύπτει τις ουλές της
Στην τοιχογραφία, η εμβληματική μορφή του έργου του Λεονάρντο ντα Βίντσι φορά ένα ροζ φόρεμα, το οποίο ανασηκώνει για να αποκαλύψει τις ουλές στο στήθος της από τη διπλή μαστεκτομή. Το ροζ χρώμα παραπέμπει στις διεθνείς εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού.
Η Μόνα Λίζα παρουσιάζεται ως γυναίκα που έχει επιβιώσει από την ασθένεια και έχει περάσει από τη χειρουργική επέμβαση, χωρίς να κρύβει τα σημάδια της. Με αυτόν τον τρόπο, ο Palombo μεταφέρει μια εμπειρία που συνήθως παραμένει στην ιδιωτική σφαίρα σε ένα έργο ορατό σε όλους.
Η επιλογή της Τζοκόντα δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για μία από τις πιο αναγνωρίσιμες γυναικείες μορφές παγκοσμίως, η οποία αποκτά εδώ έναν διαφορετικό συμβολισμό: γίνεται φορέας ενός μηνύματος για τις γυναίκες που αντιμετωπίζουν τον καρκίνο του μαστού και τις σωματικές και συναισθηματικές αλλαγές που συνοδεύουν τη θεραπεία.
Πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση
Η τοιχογραφία υπενθυμίζει τη σημασία της πρόληψης, του προσυμπτωματικού ελέγχου και της έγκαιρης διάγνωσης, παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά την αντιμετώπιση της νόσου.
Η τοποθέτηση του έργου έξω από το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου του Μιλάνου ενισχύει τον συμβολισμό της παρέμβασης, καθώς συνδέει την καλλιτεχνική έκφραση με την επιστημονική έρευνα, τη θεραπεία και την καθημερινή προσπάθεια των ασθενών και των επαγγελματιών υγείας.
Το ίδρυμα λειτουργεί από το 1928 και αποτελεί σημαντικό κέντρο έρευνας και θεραπείας των ογκολογικών ασθενειών στην Ιταλία.
Οι ουλές, η εικόνα του σώματος και το στίγμα
Πέρα από την ενημέρωση για την ασθένεια, ο καλλιτέχνης αναδεικνύει και μια λιγότερο ορατή πλευρά της εμπειρίας των ασθενών: τον τρόπο με τον οποίο η νόσος και η χειρουργική επέμβαση επηρεάζουν την εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους.
Σε μια κοινωνία όπου το γυναικείο σώμα προβάλλεται συχνά μέσα από πρότυπα τελειότητας, οι ουλές από μια μαστεκτομή μπορεί να αποτελούν πηγή αμηχανίας ή να παραμένουν κρυμμένες. Η συγκεκριμένη αναπαράσταση επιχειρεί να αμφισβητήσει αυτή την αντίληψη, εντάσσοντας τα σημάδια της επέμβασης σε μια εικόνα που αναγνωρίζεται παγκοσμίως.
Οι ουλές δεν παρουσιάζονται ως κάτι που πρέπει να αποκρυφτεί, αλλά ως μέρος μιας πραγματικής εμπειρίας που συνδέεται με την ασθένεια, την επιβίωση και τη σωματική μεταμόρφωση.
Το έργο επιδιώκει, έτσι, να συμβάλει στην καταπολέμηση του στίγματος γύρω από τα σημάδια της χειρουργικής επέμβασης και να ανοίξει τη συζήτηση για την αποδοχή του σώματος μετά τη θεραπεία.
Ποιος είναι ο aleXsandro Palombo
Ο aleXsandro Palombo είναι σύγχρονος καλλιτέχνης, γνωστός διεθνώς για τις παρεμβάσεις του που αξιοποιούν εμβληματικές μορφές της ποπ κουλτούρας και της ιστορίας της τέχνης για να σχολιάσουν κοινωνικά ζητήματα.
Στα έργα του καταπιάνεται με την ανισότητα, τη συμπερίληψη, τη διαφορετικότητα, την ηθική και τα ανθρώπινα δικαιώματα, χρησιμοποιώντας συχνά αναγνωρίσιμες εικόνες με ανατρεπτικό τρόπο.
Στην περίπτωση της Μόνα Λίζα με τις ουλές της μαστεκτομής, ο καλλιτέχνης στρέφει την προσοχή όχι μόνο στην ίδια τη νόσο, αλλά και στη ζωή μετά από αυτήν, θέτοντας το ερώτημα του πώς η κοινωνία αντιμετωπίζει τις γυναίκες των οποίων το σώμα έχει αλλάξει εξαιτίας της θεραπείας.
Η τοιχογραφία στο Μιλάνο επιχειρεί να μετατρέψει ένα από τα πιο διάσημα πρόσωπα της τέχνης σε σύμβολο ενημέρωσης και αποδοχής, υπενθυμίζοντας ότι τα σημάδια μιας ασθένειας δεν καθορίζουν την αξία ή την ταυτότητα ενός ανθρώπου.
