Στην ατζέντα της ισραηλινής κυβέρνησης βρίσκεται η ψήφιση του νόμου που αποσκοπεί στην επαναφορά της θανατικής ποινής για όσους Παλαιστίνιους καταδικαστούν για θανατηφόρες τρομοκρατικές επιθέσεις.
Μιλώντας στο BBC, ο Ζβίκα Φόγκελ, πρόεδρος της επιτροπής εθνικής ασφάλειας της Κνέσετ, υποστηρίζει ότι το μέτρο είναι «το πιο ηθικό, το πιο εβραϊκό και το πιο έντιμο», καθώς θεωρεί ότι συμβάλλει στην εθνική ασφάλεια του Ισραήλ.
Ο Φόγκελ επισημαίνει ότι είναι «ένα ακόμα τούβλο στον τοίχο της άμυνας» του Ισραήλ. Για τον ίδιο, η επιβολή της θανατικής ποινής κατά των Παλαιστινίων τρομοκρατών, αποτελεί μία πράξη εθνικής αλληλεγγύης και προστασίας.
Ωστόσο, η ανθρώπινη διάσταση και η ηθική του ζητήματος προβάλλουν με ένταση από την πλευρά των οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σύμφωνα με τις επικρίσεις τους, η πρόταση αυτή δεν είναι μόνο αντισυναρτησιακή και αντίθετη προς το Εβραϊκό Δίκαιο, αλλά είναι και ρατσιστική: «Θα πρόκειται για φυλετική θανατική ποινή», υποστηρίζουν, τονίζοντας ότι ο νόμος στοχεύει μόνο στους Παλαιστίνιους και όχι στους Ισραηλινούς πολίτες.
Μερικοί από τους συγγενείς των θυμάτων των επιθέσεων της Χαμάς υποστηρίζουν τη νομοθεσία, βλέποντας στη θανατική ποινή έναν τρόπο αποτροπής νέων εγκλημάτων και μια… «προληπτική θεραπεία» για να αποφευχθούν μελλοντικά εγκλήματα.
Η “κληρονομιά” της θανατικής ποινής
Η ιστορία του Ισραήλ με τη θανατική ποινή είναι εξαιρετικά περιορισμένη και σπάνια εφαρμοσμένη. Η πιο διάσημη περίπτωση παραμένει η εκτέλεση του Άντολφ Άιχμαν το 1962, του ναζί εγκληματία πολέμου που καταδικάστηκε για την αρχιτεκτονική του ρόλο στο Ολοκαύτωμα.
Αξιοσημείωτη είναι επίσης η εκτέλεση του Μeir Tobianski το 1948, ο οποίος εκτελέστηκε για προδοσία και αργότερα εξιλεώθηκε. Παρ’ όλα αυτά, σε άλλες περιπτώσεις, οι θανατικές ποινές για τρομοκράτες ή εχθρικούς στρατιώτες δεν εκτελέστηκαν ποτέ και μειώθηκαν σε ισόβια, κυρίως λόγω εφέσεων.
Η νομοθεσία αντιμετωπίζεται με έντονες αντιδράσεις από νομικούς και θρησκευτικούς κύκλους, καθώς καταπατά το δικαίωμα στη ζωή και είναι αντίθετη σε βασικές αξίες του Εβραϊκού Δικαίου.
Ο Ραβίνος και οι θρησκευτικοί ηγέτες εκφράζουν την αντίθεσή τους, υποστηρίζοντας ότι η θανατική ποινή δεν είναι συμβατή με τις εβραϊκές αρχές της συμπόνιας και της αποκατάστασης. Επιπλέον, η εφαρμογή της θανατικής ποινής μπορεί να οδηγήσει σε εκτέλεση αθώων ανθρώπων, όπως υποστηρίζουν πολλές οργανώσεις.
Το νομοσχέδιο αναμένεται να εφαρμοστεί μόνο στους Παλαιστίνιους που καταδικάζονται για τρομοκρατία, κυρίως από τα στρατιωτικά δικαστήρια που δικάζουν Παλαιστίνιους από τη Δυτική Όχθη. Οι καταδικασμένοι για θανάσιμες τρομοκρατικές επιθέσεις θα εκτελούνται μέσα σε 90 ημέρες από την καταδίκη, με τη διαδικασία να περιλαμβάνει υποχρεωτική έφεση.
Η εθνοτική διάσταση του νόμου είναι φανερή, καθώς δεν πρόκειται να εφαρμοστεί σε Ισραηλινούς τρομοκράτες και αφήνει εκτός οποιαδήποτε επιβολή στους Ισραηλινούς πολίτες που διαπράττουν εγκλήματα κατά Παλαιστινίων.
Απειλές για την ισραηλινή κοινωνία και τον διεθνή νόμο
Ο νόμος αντιμετωπίζει και την αντίδραση διεθνών οργανισμών, οι οποίοι καταδικάζουν τη διακριτική εφαρμογή της ποινής και την αντιστροφή των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων.
Σύμφωνα με την ΟΗΕ και άλλες διεθνείς οντότητες, αυτή η νομοθεσία παραβιάζει τις διεθνείς συμφωνίες και συμβάσεις που έχει υπογράψει το Ισραήλ. Η επιβολή της θανατικής ποινής, σύμφωνα με την επιχείρηση του υπουργού Εθνικής Ασφάλειας, Μπεν Γκβίρ, θα αποτρέψει την πιθανότητα μελλοντικών διαπραγματεύσεων και ανταλλαγών κρατουμένων, αλλά το κόστος είναι σαφώς μεγαλύτερο για την εικόνα του Ισραήλ στη διεθνή κοινότητα.
Η ψήφιση αυτής της νομοθεσίας έχει πλέον γίνει ένα πολιτικό εργαλείο στην προεκλογική στρατηγική του κόμματος «Εβραϊκή Δύναμη». Παρά την αρχική αναβολή λόγω ανησυχιών σχετικά με την ανταλλαγή ομήρων, η πολιτική πίεση για την ψήφιση της πρότασης είναι ισχυρή.
Ο Μπεν Γκβίρ, που είναι μέλος του κυβερνητικού συνασπισμού, βλέπει τη νομοθεσία αυτή ως μία ευκαιρία να καταδείξει την αποφασιστικότητα του Ισραήλ στο ζήτημα της εθνικής ασφάλειας, ανεξαρτήτως των διεθνών αντιδράσεων.
Η νομοθεσία θα έχει σημαντική πολιτική σημασία και σε περίπτωση που περάσει, αναμένεται να αμφισβητηθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο, προκαλώντας πιθανές πολιτικές εντάσεις για τη δύναμη των δικαστών και τη σχέση της δικαιοσύνης με την εκτελεστική εξουσία στο Ισραήλ.
