Η ψηφιακή μετάβαση της φορολογικής διοίκησης εισέρχεται στην τελική της φάση, θέτοντας σε καθεστώς αυστηρής επιτήρησης τον πυρήνα της ελληνικής οικονομίας. Από την 1η Οκτωβρίου, οι μικρές επιχειρήσεις με ετήσιο τζίρο που δεν υπερβαίνει το ένα εκατομμύριο ευρώ, υποχρεούνται να ενταχθούν στο σύστημα της αποκλειστικά ηλεκτρονικής τιμολόγησης.

Το υπουργείο εθνικής οικονομίας και η ΑΑΔΕ κλείνουν τις παραδοσιακές διόδους συναλλαγών, επιβάλλοντας την αυτόματη, σε πραγματικό χρόνο διαβίβαση των παραστατικών στο σύστημα myDATA. Η συγκεκριμένη υποχρέωση καλύπτει το σύνολο των εγχώριων συναλλαγών μεταξύ επιχειρήσεων, καθώς και τις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών προς τρίτες χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το καθεστώς των ευρωπαϊκών συναλλαγών και η προσαρμογή

Μοναδική εξαίρεση στον νέο, αυστηρό κανόνα αποτελούν οι συναλλαγές με επιχειρήσεις που εδρεύουν σε κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η έκδοση ηλεκτρονικού τιμολογίου παραμένει προς το παρόν προαιρετική. Εφόσον ο ευρωπαίος αντισυμβαλλόμενος δεν διαθέτει την τεχνική δυνατότητα ή αρνείται την παραλαβή ψηφιακού παραστατικού, ο έλληνας επιχειρηματίας διατηρεί το δικαίωμα της χρήσης εναλλακτικών μεθόδων διαβίβασης, βάσει των υφιστάμενων κοινοτικών οδηγιών.

Για την ομαλή προσαρμογή στο νέο περιβάλλον, οι επιχειρηματίες καλούνται να επιλέξουν μεταξύ πιστοποιημένων παρόχων ηλεκτρονικής τιμολόγησης, σύγχρονων συστημάτων ERP ή των δωρεάν ψηφιακών εργαλείων που παρέχει το κράτος, όπως οι εφαρμογές timologio και myDATAapp. Όλα τα παραστατικά θα διαβιβάζονται στην πλατφόρμα και θα λαμβάνουν υποχρεωτικά τον Μοναδικό Αριθμό Καταχώρισης (ΜΑΡΚ).

Ο πέλεκυς των φορολογικών προστίμων

Η κρατική μηχανή δεν αφήνει περιθώρια ευελιξίας. Η άρνηση προσαρμογής στο ηλεκτρονικό σύστημα αντιμετωπίζεται νομικά ως πλήρης μη έκδοση τιμολογίου. Ο ελεγκτικός μηχανισμός προβλέπει εξοντωτικά πρόστιμα για τους παραβάτες, τα οποία κλιμακώνονται ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης και το τηρούμενο λογιστικό σύστημα της εκάστοτε επιχείρησης.

Ο νόμος ορίζει την επιβολή προστίμου ίσου με το 50% επί του φόρου που αναλογεί στο μη εκδοθέν παραστατικό. Το ελάχιστο όριο ποινής ανά φορολογικό έλεγχο ορίζεται στα 250 ευρώ για όσους τηρούν απλογραφικά βιβλία και στα 500 ευρώ για τα διπλογραφικά. Επιπρόσθετα, επιβάλλονται πάγιες κυρώσεις ύψους 500 και 1.000 ευρώ αντίστοιχα ανά έλεγχο, ενώ σε περίπτωση μη υποβολής ή ανακριβούς δήλωσης στοιχείων, το αυτοτελές πρόστιμο εκτοξεύεται στα 2.500 ευρώ. Η μεταβατική περίοδος ανοχής, προκειμένου η αγορά να αφομοιώσει τα νέα ψηφιακά δεδομένα, εκπνέει στα τέλη του ερχόμενου Δεκεμβρίου.