Κάθε 1η Μαρτίου, μικροί και μεγάλοι φορούν στον καρπό τους ένα απλό ασπροκόκκινο βραχιολάκι, τον γνωστό «Μάρτη». Πρόκειται για ένα από τα πιο διαδεδομένα λαϊκά έθιμα της άνοιξης, που συνδυάζει συμβολισμό, παράδοση και παιδικές αναμνήσεις.
Σύμφωνα με τη λαϊκή δοξασία, ο «Μάρτης» λειτουργεί ως φυλαχτό. Η βασική του αποστολή είναι να προστατεύει από τον πρώτο δυνατό ήλιο της άνοιξης, ώστε να μη «καεί» το δέρμα τους. Παράλληλα, πιστεύεται ότι αποτρέπει και το «κακό μάτι»,λειτουργώντας ως σύμβολο προστασίας και καλοτυχίας.
Οι δύο κλωστές του έχουν τον δικό τους συμβολισμό: η λευκή αντιπροσωπεύει την αγνότητα και την καθαρότητα, ενώ η κόκκινη συμβολίζει τη ζωή και την αγάπη. Ο συνδυασμός τους εκφράζει τη μετάβαση από τον χειμώνα στην αναγέννηση της φύσης, που φέρνει η άνοιξη.
Η παράδοση θέλει το βραχιολάκι να φοριέται όλο τον Μάρτιο. Σε πολλές περιοχές αφαιρείται στο τέλος του μήνα ή μόλις κάποιος δει το πρώτο χελιδόνι, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημάδια της άνοιξης. Τότε, συχνά δένεται σε καρποφόρα δέντρα για να είναι γόνιμα ή αφήνεται σε θάμνους, ώστε να το πάρουν τα χελιδόνια για τις φωλιές τους.
Οι ρίζες του εθίμου εντοπίζονται στην Αρχαία Ελλάδα και ειδικότερα στα Ελευσίνια Μυστήρια, όπου οι μύστες φορούσαν μια παρόμοια κλωστή, γνωστή ως «κρόκη». Με την πάροδο των αιώνων, το έθιμο επιβίωσε και προσαρμόστηκε, διατηρώντας τον προστατευτικό του χαρακτήρα.
Παρόμοιες παραδόσεις συναντώνται και σε άλλες βαλκανικές χώρες, όπως η Βουλγαρίακαι η Ρουμανία, με τις ονομασίες Μαρτενίτσα και Μαρτισόρ αντίστοιχα. Ο «Μάρτης», λοιπόν, δεν είναι απλώς ένα βραχιολάκι, αλλά ένας ζωντανός κρίκος που συνδέει το παρελθόν με το παρόν και σηματοδοτεί τον ερχομό της άνοιξης.
