Η ιστορική Αγορά Μοδιάνο στη Θεσσαλονίκη λειτουργεί και πάλι από σήμερα (1/9) δίνοντας την ευκαιρία σε κατοίκους και επισκέπτες να απολαύσουν μία ξεχωριστή εμπειρία στο εμβληματικό μέρος της πόλης.
Από τις πρώτες στιγμές που άνοιξαν οι πύλες της αγοράς, πλήθος κόσμου συσσωρεύτηκε κάνοντας βόλτα στα μαγαζιά και ψωνίζοντας διάφορα προϊόντα. Στην αγορά λειτουργούν συνολικά 30 επιχειρήσεις, από τις οποίες οι εννέα αφορούν την εστίαση, σύμφωνα με το
Υπενθυμίζεται ότι η αγορά είχε ανοίξει με ριζικά ανανεωμένο πρόσωπο στα τέλη του 2022, έπειτα από επένδυση του ομίλου Φάις για την πλήρη αναγέννησή της, ακριβώς έναν αιώνα μετά την έναρξη της κατασκευής της, το 1922. Πλέον η ομάδα της Ergon των αδερφών Δούζη παρέλαβε τη σκυτάλη από τον όμιλο Φάις.
Όταν ξεκινούσε η κατασκευή της Αγοράς, η Θεσσαλονίκη ήταν «μια άλλη πόλη»: πολυεθνική, με έντονο εβραϊκό στοιχείο, πολύγλωσση και έτοιμη να αναστηθεί από τις στάχτες της μεγάλης πυρκαγιάς του 1917, που κατέστρεψε μεγάλο μέρος της. Ο θεμέλιος λίθος της Αγοράς μπήκε σε σημείο της πυρίκαυστης ζώνης, όπου προβλεπόταν να δημιουργηθούν παζάρια (bazaars), με βάση τα σχέδια της ομάδας του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Ερνέστ Εμπράρ. Προηγουμένως, στο συγκεκριμένο σημείο βρισκόταν το παλιό κέντρο θρησκευτικής και οικονομικής ζωής της πόλης (συναγωγή Ταλμούδ Τορά).
Τα σχέδια της στεγασμένης αγοράς έκανε ο Εβραίος αρχιτέκτονας Ελί Μοδιάνο, ο οποίος είχε σπουδάσει στο Παρίσι -οι γαλλικές επιρροές στο έργο του είναι εμφανείς στις κατασκευαστικές λεπτομέρειες των εντυπωσιακών κτιρίων της Αγοράς, που βρίσκεται μεταξύ των οδών Ερμού και Βασιλέως Ηρακλείου, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Όταν έμπαινε ο θεμέλιος λίθος της αγοράς, εν έτει 1922, ο οίκος των πανίσχυρων Μοδιάνο ήταν σε κρίση, όπως και συνολικά η εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης: ο εβραϊκός αστισμός της πόλης υπολογίζεται ότι είχε αρχίσει να παρακμάζει από το 1911, με τα «ιερά τέρατα» της κοινότητας, τους Μοδιάνο και τους Αλλατίνι, να περιλαμβάνονται, στα χρόνια που θα ακολουθούσαν, στους οίκους που ανέστειλαν τις πληρωμές τους, σκορπώντας τον πανικό στους πιστωτές τους. Η δε χολέρα που χτύπησε τη Θεσσαλονίκη, την ίδια περίπου εποχή, είχε δείξει «ιδιαίτερη προτίμηση στο εβραϊκό προλεταριάτο της», σύμφωνα με στοιχεία από το βιβλίο του Ε.Α.Χεκίμογλου, «Υπόθεση Μοδιάνο- Τραπεζικό κραχ στη Θεσσαλονίκη το 1911» (Θεσσαλονίκη 1991).
Οι Μοδιάνο, λοιπόν, ήταν σε κρίση. Παρόλα αυτά, στην καθομιλουμένη, το όνομα του Οίκου τους κατάφερε να εξουδετερώσει εκείνο που ήταν γραμμένο, με κεφαλαία, ευδιάκριτα γράμματα, στο μέτωπο του συγκροτήματος της Αγοράς: «ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΤΟΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ». Μέχρι τις μέρες μας, δεκαετίες μετά, ουδείς Θεσσαλονικιός λέει: "θα πάω στην κεντρική στοά τροφίμων". Η αγορά είναι ακόμη γνωστή με το όνομα των Μοδιάνο, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι τα κτίρια συχνά κουβαλούν την ιστορία των αρχικών ιδιοκτητών τους.
Στα εγκαίνια της Αγοράς Μοδιάνο, που λειτούργησε κανονικά το 1930, οκτώ χρόνια μετά την έναρξη της κατασκευής της, το μενού ήταν πλούσιο, αλλά «δύο ταχυτήτων», διαφορετικό για τους πλούσιους και τους φτωχούς. Αναλόγως κοινωνικής τάξης, στους επισκέπτες προσφέρθηκαν είτε σαμπάνια και χαβιάρι είτε ρακή κι αβγά τυλιγμένα σε κρεμμύδια.
