Αν και η απόφαση του Αρείου Πάγου που αναμένεται να εκδοθεί αφορά άμεσα τους δανειολήπτες και τους servicers, οι επιπτώσεις μεταφέρονται στο δημοσιονομικό πεδίο και στο δημόσιο χρέος.

Το θέμα απασχόλησε χθες σε έκτακτη σύσκεψη χθες στο υπό τον υπουργό Κυριάκο Πιερρακάκη, με συμμετοχή του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα. Στη σύσκεψη συμμετείχαν, επίσης, ο υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς, η γενική γραμματέας Γ.Γ. Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους Θεώνη Αλαμπάση και ο γενικός διευθυντής του ΟΔΔΗΧ Δημήτρης Τσάκωνας.

Η ανησυχία εστιάζεται κυρίως στο πρόγραμμα τιτλοποιήσεων «Ηρακλής». Τα senior ομόλογα του προγράμματος φέρουν την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, γεγονός που σημαίνει ότι πιθανή υστέρηση εσόδων από τα δάνεια, μετακυλίεται τελικά στο κράτος.

Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξετάζουν ήδη την δημοσιονομική έκθεση που μπορεί να προκύψει. Σύμφωνα με οικονομοτεχνική μελέτη της KPMG, η μείωση αυτή δημιουργεί μια «μαύρη τρύπα» που μεταφράζεται σε άμεση επιβάρυνση για τις κρατικές εγγυήσεις, η οποία δύναται να υπερβεί το 1 δισ. ευρώ.

Ο μηχανισμός μετάδοσης του κόστους

Η κρίσιμη παράμετρος είναι τα senior ομόλογα των τιτλοποιήσεων «Ηρακλής»: αποτελούν το «ασφαλέστερο» τμήμα της δομής (πληρώνονται πρώτα) και φέρουν ρητή εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Εάν οι μειωμένες εισπράξεις (λόγω χαμηλότερων τόκων) οδηγήσουν σε υστέρηση ταμειακών ροών, αυξάνεται η πιθανότητα ενεργοποίησης της εγγύησης και μεταφοράς του κόστους στον κρατικό προϋπολογισμό.

Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει επίσης το «δεύτερο κύμα» κινδύνου: εάν η ίδια λογική επεκταθεί ή ερμηνευθεί με τρόπο που να επηρεάζει πρόσθετα χαρτοφυλάκια (π.χ. στεγαστικά που δεν έχουν πωληθεί και παραμένουν στους ισολογισμούς των τραπεζών ή δάνεια που σχεδιάζεται να τιτλοποιηθούν μελλοντικά μέσω «Ηρακλή»), τότε η δυνητική επιβάρυνση θα μπορούσε να διευρυνθεί, με μεγαλύτερο αποτύπωμα στη συνολική εικόνα της χώρας στις αγορές.

«Γραμμή άμυνας» οι ρήτρες

Στο τραπέζι βρίσκεται η αξιοποίηση των ρητρών «ιδιαιτέρων συνθηκών» που προβλέπει ο «Ηρακλής». Η πρακτική στόχευση είναι να αποφευχθεί μια άμεση κατάπτωση εγγυήσεων, δίνοντας παράταση στις προθεσμίες πληρωμών προς τους επενδυτές των τιτλοποιήσεων και περιορίζοντας την άμεση δημοσιονομική πίεση.

Η ενεργοποίηση τέτοιων προβλέψεων προϋποθέτει πολιτική απόφαση και θα εξαρτηθεί σε κρίσιμο βαθμό από το πλήρες σκεπτικό της απόφασης του Αρείου Πάγου, που αναμένεται να καθαρογραφεί το επόμενο διάστημα.