Σοβαρές καταγγελίες για αδιαφανείς διαδικασίες, υπερκοστολογήσεις και πιθανή χειραγώγηση διαγωνισμών γύρω από έργα εγκατάστασης ψηφιακών υδρομέτρων σε δήμους και ΔΕΥΑ της χώρας περιλαμβάνει πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, το οποίο φέρεται να αποκαλύπτει ένα δίκτυο πρακτικών που οδήγησαν σε τεράστια οικονομική επιβάρυνση έργων χρηματοδοτούμενων από ευρωπαϊκά κονδύλια.
Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύει η «Καθημερινή», η υπόθεση αφορά έργα του ΕΣΠΑ για την προμήθεια και εγκατάσταση σύγχρονων ψηφιακών υδρομέτρων, με τον συνολικό προϋπολογισμό να προσεγγίζει τα 500 εκατομμύρια ευρώ.
Η έρευνα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο, ενώ παράλληλα την υπόθεση εξετάζουν τόσο η Επιτροπή Ανταγωνισμού όσο και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, λόγω της εμπλοκής ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Η αφετηρία της έρευνας φέρεται να ήταν καταγγελία 28 σελίδων που υπέβαλε το 2024 ανώνυμος πληροφοριοδότης, αξιοποιώντας το καθεστώς προστασίας μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος. Στην καταγγελία περιγράφονται αναλυτικά ατασθαλίες σε περισσότερες από 50 συμβάσεις δήμων και ΔΕΥΑ σε όλη τη χώρα.
Μεταξύ άλλων, γίνεται λόγος για υπερκοστολογήσεις που – σύμφωνα με τα στοιχεία – έφταναν ακόμη και το 700%, για προσυνεννοημένες τεχνικές μελέτες, αλλά και για τεχνητή διόγκωση των αναγκών, ώστε να προμηθεύονται μεγαλύτερο αριθμό υδρομέτρων από αυτόν που πραγματικά απαιτούνταν.
Το μέσο κόστος κάθε έργου εκτιμάται περίπου στα 9 εκατομμύρια ευρώ, γεγονός που εκτόξευσε τη συνολική δαπάνη σε δυσθεώρητα επίπεδα.
Πηγές που επικαλείται η εφημερίδα αναφέρουν ότι τα συμπεράσματα του πορίσματος θεωρούνται ιδιαίτερα επιβαρυντικά τόσο για ορισμένους δήμους και ΔΕΥΑ όσο και για εταιρείες που συμμετείχαν στις σχετικές διαδικασίες.
Στο πλαίσιο της έρευνας φέρονται να έχουν εντοπιστεί ακόμη και ηλεκτρονικές επικοινωνίες μεταξύ στελεχών εταιρειών και υπαλλήλων δημοτικών υπηρεσιών προμηθειών. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στα e-mails συζητούνταν οι οικονομικές προσφορές, τα τεχνικά χαρακτηριστικά των έργων και οι όροι συμμετοχής στους διαγωνισμούς, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και «φωτογραφικών» διαδικασιών.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού είχε πραγματοποιήσει αιφνιδιαστικούς ελέγχους σε εταιρείες του κλάδου ήδη από τον Ιούνιο του 2024, στο πλαίσιο αυτεπάγγελτης έρευνας για πιθανή σύμπραξη και νόθευση δημόσιων διαγωνισμών που σχετίζονται με τη διαχείριση δικτύων ύδρευσης.
Παράλληλα, πληροφορίες αναφέρουν ότι και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζει την υπόθεση, καθώς τα έργα εντάχθηκαν στη δράση «Ολοκληρωμένη Διαχείριση Δικτύων Ύδρευσης» και χρηματοδοτήθηκαν μέσω ευρωπαϊκών πόρων του ΕΣΠΑ.
Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, δύο πρόσωπα που γνωρίζουν λεπτομέρειες της υπόθεσης έχουν ήδη καταθέσει ως μάρτυρες ενώπιον των Ευρωπαίων εισαγγελέων.
Η σχετική πρόσκληση για τα έργα είχε δημοσιευθεί στα τέλη του 2023, με δήμους και ΔΕΥΑ να υποβάλλουν προτάσεις στην αρμόδια Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, η οποία ενέκρινε συνολικά 55 έργα.
Τα ψηφιακά υδρόμετρα προορίζονταν να αντικαταστήσουν τα παλαιά αναλογικά συστήματα καταμέτρησης, προσφέροντας δυνατότητες άμεσου εντοπισμού διαρροών και καλύτερης διαχείρισης της κατανάλωσης νερού. Ωστόσο, η υπόθεση φαίνεται πλέον να εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες έρευνες γύρω από έργα δημοσίων συμβάσεων και ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων των τελευταίων ετών.
