Η Αϊτή βυθίζεται ακόμη περισσότερο σε έναν κύκλο ακραίας βίας, με τις ένοπλες συμμορίες να μετατρέπουν ολόκληρες συνοικίες της πρωτεύουσας σε πεδία μάχης και τον άμαχο πληθυσμό να πληρώνει βαρύ τίμημα.
Μέσα σε λιγότερο από πέντε μήνες, από τις 6 Μαρτίου έως τις 31 Ιουλίου 2026, τουλάχιστον 613 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 375 τραυματίστηκαν στην Πλεν ντι Κιλ-ντε-Σακ και σε συνοικίες της Σιτέ Σολέιγ, σύμφωνα με νέα έκθεση του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών στην Αϊτή (BINUH).
Οι περισσότεροι νεκροί και τραυματίες καταγράφηκαν στις συγκρούσεις μεταξύ αντίπαλων εγκληματικών οργανώσεων. Ωστόσο, περισσότερο από το ένα τρίτο των θυμάτων δεν είχε καμία σχέση με συμμορίες. Ανάμεσά τους βρίσκονται 111 γυναίκες και 77 παιδιά, αποτυπώνοντας το εύρος της βίας που έχει πλέον ξεφύγει από τα όρια των συγκρούσεων μεταξύ ενόπλων.
176 γυναίκες και κορίτσια έπεσαν θύματα βιασμού
Ακόμη πιο σοκαριστικά είναι τα στοιχεία για τη σεξουαλική βία.
Η BINUH κατέγραψε περισσότερες από 176 περιπτώσεις βιασμού γυναικών και κοριτσιών από μέλη συμμοριών, μεταξύ των οποίων και ομαδικούς βιασμούς. Σε αρκετές περιπτώσεις, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η σεξουαλική βία χρησιμοποιήθηκε ως μέσο «τιμωρίας» εναντίον ανθρώπων που ζούσαν σε περιοχές υπό τον έλεγχο αντίπαλων συμμοριών.
Η έκθεση καταγράφει περιστατικά ακραίας αγριότητας. Μεταξύ άλλων, μητέρα τριών παιδιών ξυλοκοπήθηκε με τα κοντάκια όπλων και στη συνέχεια βιάστηκε ομαδικά μπροστά στα παιδιά της. Σε άλλη περίπτωση, ένοπλοι πυρπόλησαν ένα σπίτι, σκοτώνοντας έναν άνδρα και τη μόλις δύο ετών κόρη του, προτού βιάσουν τη μητέρα μπροστά στον 10χρονο γιο της.
61 νεκροί μετά τον αγώνα Αϊτή – Σκωτία
Μία από τις πιο αιματηρές επιθέσεις σημειώθηκε το βράδυ της 13ης Ιουνίου, λίγο μετά την αναμέτρηση της Αϊτής με τη Σκωτία για το Παγκόσμιο Κύπελλο.
Περισσότεροι από 300 άνθρωποι, ανάμεσά τους μέλη παραδοσιακού μουσικού συγκροτήματος, είχαν συγκεντρωθεί σε περιοχή της πρωτεύουσας όταν δέχθηκαν επίθεση από ενόπλους. Ορισμένα μέλη της συμμορίας είχαν πάρει θέσεις ακόμη και σε στέγες κτιρίων.
Ο απολογισμός ήταν εφιαλτικός: τουλάχιστον 61 άνθρωποι σκοτώθηκαν και άλλοι 20 τραυματίστηκαν. Μεταξύ των νεκρών ήταν τουλάχιστον επτά παιδιά, με το μικρότερο να είναι μόλις επτά ετών.
Εκτελέσεις ακόμη και παιδιών
Η έκθεση του ΟΗΕ περιλαμβάνει και άλλες περιπτώσεις που αποκαλύπτουν το καθεστώς τρόμου στις περιοχές που ελέγχονται από συμμορίες.
Δύο 17χρονοι φέρονται να εκτελέστηκαν από αρχηγό συμμορίας επειδή κατηγορήθηκαν ότι έδιναν πληροφορίες σε αντίπαλη ομάδα. Σε άλλο περιστατικό, ένας 71χρονος άνδρας σκοτώθηκε όταν πλησίασε αρχηγό συμμορίας ζητώντας φαγητό.
Η BINUH αναφέρει επίσης ότι 17 αγόρια ηλικίας 15 έως 17 ετών εκτελέστηκαν μαζί, επειδή θεωρήθηκαν ύποπτα για συνεργασία με αντίπαλη συμμορία. Ορισμένα από τα παιδιά μεταφέρθηκαν σε χώρο απόρριψης σκουπιδιών και πυροβολήθηκαν εκεί.
Πάνω από 18.000 άνθρωποι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους
Η βία έχει παραλύσει παράλληλα την καθημερινή ζωή σε ολόκληρες περιοχές.
Οι συμμορίες έχουν επιτεθεί σε δημόσια και ιδιωτικά κτίρια, οδηγώντας στην αναστολή εμπορικών δραστηριοτήτων αλλά και βασικών υπηρεσιών, μεταξύ των οποίων σχολεία και δομές υγείας.
Περισσότεροι από 18.000 άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, αναζητώντας ασφάλεια σε άλλες περιοχές.
Η κατάσταση στη Σιτέ Σολέιγ είχε ήδη επιδεινωθεί δραματικά την άνοιξη, με χιλιάδες κατοίκους να εκτοπίζονται μέσα σε λίγες ημέρες λόγω των ένοπλων συγκρούσεων.
Γιατί οι συμμορίες μάχονται για αυτές τις περιοχές
Η Πλεν ντι Κιλ-ντε-Σακ και η Σιτέ Σολέιγ έχουν ιδιαίτερη στρατηγική σημασία.
Οι περιοχές αυτές φιλοξενούν εμπορικές δραστηριότητες και βρίσκονται πάνω σε κρίσιμους οδικούς άξονες από τους οποίους περνούν φορτηγά που μεταφέρουν εμπορεύματα από το λιμάνι της πρωτεύουσας και καύσιμα από τον τερματικό σταθμό Varreux προς το βόρειο τμήμα της χώρας.
Ο έλεγχός τους δίνει επομένως στις ένοπλες ομάδες τη δυνατότητα να επηρεάζουν όχι μόνο την κίνηση ανθρώπων, αλλά και τη μεταφορά καυσίμων και αγαθών.
Ο ΟΗΕ προειδοποιεί για ακόμη μεγαλύτερη κατάρρευση
Η BINUH προειδοποιεί ότι ορισμένες από τις πράξεις που καταγράφηκαν ενδέχεται να συνιστούν σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο επικεφαλής της αποστολής του ΟΗΕ στην Αϊτή, Κάρλος Ρουίς Μασιέου, τόνισε ότι ο ιδιαίτερα βαρύς ανθρώπινος απολογισμός καταδεικνύει την επείγουσα ανάγκη να ενισχυθεί η προστασία των πολιτών.
Η εικόνα δεν περιορίζεται στους τελευταίους μήνες. Ήδη κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, η BINUH είχε καταγράψει τουλάχιστον 1.642 νεκρούς και 745 τραυματίες σε ολόκληρη τη χώρα, προειδοποιώντας ότι η ανασφάλεια παραμένει καθημερινή πραγματικότητα για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Ο ΟΗΕ ζητεί πλέον την ενίσχυση των δυνάμεων ασφαλείας της Αϊτής και την πλήρη ανάπτυξη της Δύναμης Καταστολής των Συμμοριών, με επαρκές προσωπικό, εξοπλισμό και χρηματοδότηση.
Για χιλιάδες κατοίκους, ωστόσο, η κρατική παρουσία παραμένει σχεδόν ανύπαρκτη. Και στις γειτονιές όπου οι συμμορίες επιβάλλουν τους δικούς τους κανόνες, η καθημερινότητα έχει μετατραπεί σε αγώνα επιβίωσης.
